KUALA LUMPUR, 28 Ogos 2025 Malaysia merancang membangunkan projek rintis Ekosistem Lembah Tanpa Pemandu atau Unmanned Valley Ecosystem sebagai platform menguji teknologi dron, kenderaan udara tanpa pemandu (UAV), mobiliti udara lanjutan dan sistem berkaitan dalam usaha membentuk sektor Ekonomi Altitud Rendah atau Low Altitude Economy (LAE) sebagai sumber pertumbuhan baharu negara.
Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri, Sim Tze Tzin berkata Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) merancang melaksanakan projek itu dalam tempoh Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK13), dengan universiti dicadangkan sebagai antara lokasi projek rintis. Kerajaan melalui National Aerospace Industry Corporation Malaysia (NAICO Malaysia) merancang mewujudkan sebuah kawasan yang membolehkan penerbangan serta teknologi berkaitan, termasuk sistem vertiport, diuji.
Menurut Sim, universiti dilihat sebagai antara lokasi sesuai kerana pelaksanaan projek dalam persekitaran tersebut dapat menarik penyertaan generasi muda yang dijangka menjadi pengguna, penyelidik dan tenaga kerja bagi teknologi berkenaan pada masa hadapan. Bagaimanapun, kerajaan turut terbuka kepada cadangan lokasi lain yang sesuai.
LAE merangkumi aktiviti ekonomi dan perkhidmatan awam yang beroperasi dalam ekosistem ruang udara altitud rendah menggunakan teknologi seperti dron, Mobiliti Udara Lanjutan atau Advanced Air Mobility (AAM), logistik udara, pemeriksaan infrastruktur, pertanian pintar serta perkhidmatan kecemasan. Ekosistem itu turut merangkumi UAV, teksi udara dan pesawat elektrik berlepas serta mendarat secara menegak atau eVTOL.
Pembangunan Unmanned Valley menunjukkan Malaysia mula bergerak daripada penggunaan dron sebagai peralatan individu kepada pembentukan sebuah ekosistem ekonomi yang lebih luas. Jika dibangunkan secara menyeluruh, LAE bukan sahaja melibatkan pengeluaran pesawat atau dron, tetapi boleh membuka rantaian nilai dalam bidang perisian, navigasi, sistem pengurusan trafik, penyelenggaraan, logistik, infrastruktur vertiport, analitik data, pertanian, pemeriksaan aset, keselamatan dan pembangunan tenaga kerja berkemahiran tinggi.
Potensi ekonominya juga besar. Malaysian Industry-Government Group for High Technology (MIGHT), berdasarkan Malaysia Advanced Air Mobility Report 2026, menganggarkan LAE berpotensi menyumbang sehingga RM50.7 bilion kepada Keluaran Dalam Negara Kasar Malaysia serta mewujudkan 100,000 pekerjaan bernilai tinggi menjelang 2030.
Menteri Pengangkutan, Anthony Loke pada Jun lalu turut menyifatkan sektor melibatkan dron, UAV dan pesawat altitud rendah sebagai satu bidang yang berpotensi menjadi enjin pertumbuhan baharu Malaysia. Beliau menegaskan Malaysia mempunyai asas dalam industri penerbangan dan aeroangkasa, tetapi perlu membina keupayaan sendiri dalam reka bentuk, pembuatan dan penyelenggaraan teknologi LAE, bukan sekadar menjadi pengguna atau pengikut standard yang dibangunkan negara lain.
Namun, perkembangan teknologi tersebut tidak boleh dipisahkan daripada isu keselamatan dan kawal selia. Sim berkata pelaksanaan projek rintis Unmanned Valley perlu mengambil kira cabaran keselamatan bagi memastikan teknologi dapat diuji dan dibangunkan dengan baik.
Keperluan itu menjadi semakin penting apabila penggunaan dron di Malaysia berkembang dengan pesat. Dewan Negara pada 29 Julai 2026 dimaklumkan bahawa sebanyak 250,000 dron bagi pelbagai tujuan termasuk kegunaan peribadi dan pertanian telah berdaftar dengan Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Malaysia (CAAM).
Timbalan Menteri Pengangkutan, Datuk Hasbi Habibollah berkata pertumbuhan tersebut memerlukan penyelarasan menyeluruh kerana operasi LAE bukan sahaja mempunyai dimensi perniagaan, malah turut melibatkan keselamatan dan sekuriti.
CAAM kini sedang membangunkan kerangka khusus bagi sektor berkenaan. Pada 3 Ogos 2026, pihak berkuasa itu membuka konsultasi awam terhadap cadangan Malaysia Low Altitude Economy Framework, yang menetapkan arah strategik bagi pembangunan LAE secara selamat, terjamin dan mampan. Kerangka yang dicadangkan merangkumi visi, misi, prinsip panduan, tonggak strategik, asas sokongan serta pelan pelaksanaan. Tempoh maklum balas awam dibuka sehingga 2 September 2026.
Loke sebelum ini berkata kerangka regulatori, operasi dan tadbir urus LAE dijangka diperkenalkan menjelang suku keempat 2026, dengan kerajaan menyasarkan satu hala tuju yang jelas bagi mengintegrasikan aktiviti altitud rendah secara selamat ke dalam ruang udara negara.
Malaysia juga telah mula menguji teknologi berkaitan. Pada Jun lalu, MIGHT memperkenalkan Low Altitude Economy Mini Sandbox, sebuah platform operasi yang membolehkan teknologi dron, sistem pesawat tanpa pemandu, sistem pengurusan trafik tanpa pemandu dan aplikasi AAM diuji melalui kerjasama antara pengawal selia, industri, universiti serta rakan teknologi. Perlis Airspace Sandbox turut dilancarkan bagi menyokong aktiviti pengujian, penyelidikan dan pembangunan bakat.
Perkembangan tersebut menunjukkan cabaran Malaysia kini bukan lagi sekadar menentukan sama ada teknologi dron dan mobiliti udara akan berkembang, tetapi bagaimana negara mahu membina industri sendiri ketika standard, regulasi dan model perniagaan sektor itu masih sedang dibentuk di peringkat global.
Bagi Malaysia, peluang yang lebih besar adalah memastikan pembangunan LAE menghasilkan keupayaan tempatan dalam teknologi, pembuatan, penyelenggaraan, perisian, penyelidikan dan pembangunan bakat. Tanpa keupayaan tersebut, negara berisiko hanya menjadi pasaran kepada teknologi yang dibangunkan di luar negara.
Pada masa sama, pertumbuhan industri perlu diseimbangkan dengan persoalan keselamatan penerbangan, privasi, sekuriti, pengurusan trafik, penggunaan ruang udara dan tanggungjawab sekiranya berlaku kemalangan.
Jika projek Unmanned Valley, sandbox sedia ada dan kerangka CAAM dapat disepadukan dengan pembangunan syarikat serta bakat tempatan, LAE berpotensi berkembang daripada sebuah teknologi baharu kepada satu ekosistem industri yang mempunyai nilai ekonomi tersendiri.
Dalam konteks itu, Unmanned Valley bukan sekadar kawasan untuk menerbangkan dron. Ia boleh menjadi salah satu ujian awal sama ada Malaysia mampu membina dan mengkomersialkan ekonomi baharu di ruang udara yang selama ini belum dimanfaatkan secara sistematik.
#Prezcom