CYBERJAYA, 11 Mei 2026
Ancaman hantavirus yang mula mencetuskan kebimbangan di beberapa negara kini meletakkan Malaysia dalam mod kesiapsiagaan tinggi walaupun setakat ini tiada kes melibatkan rakyat tempatan direkodkan.
Kebimbangan serantau semakin meningkat selepas Indonesia minggu ini mengesahkan dua kes disyaki hantavirus di Jakarta dan Yogyakarta, sekali gus menjadikan ancaman penyakit bawaan tikus itu semakin hampir dengan Malaysia. Perkembangan tersebut berlaku ketika beberapa negara sedang meningkatkan pemantauan susulan penularan yang dikaitkan dengan kapal persiaran MV Hondius.
Menteri Kesihatan, Dzulkefly Ahmad berkata pendekatan berjaga-jaga itu perlu kerana ancaman kesihatan awam kini tidak lagi terhad mengikut sempadan negara.
Beliau menegaskan kerajaan tidak mahu mencetuskan panik awam, namun pada masa sama enggan melihat masyarakat mengambil mudah risiko penyakit zoonotik yang semakin meningkat di peringkat antarabangsa.
“Kita tidak mahu menjadi alarmis, tetapi pada masa sama kita juga tidak mahu rakyat leka dengan menganggap perkara ini hanya berlaku di luar negara,” katanya kepada pemberita selepas menghadiri majlis penutup Persidangan Kawalan Tembakau Kebangsaan dan Sidang Kemuncak Kesihatan Paru-Paru 2026 di Cyberjaya hari ini.
Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) memaklumkan bahawa Institut Penyelidikan Perubatan (IMR) mempunyai keupayaan menjalankan pengesanan hantavirus menggunakan teknologi polymerase chain reaction (PCR), iaitu piawaian utama dalam diagnosis penyakit berjangkit.
Langkah kawalan di pintu masuk antarabangsa turut diperketat melalui saringan kesihatan dan tahap kesiapsiagaan lebih tinggi di lapangan terbang, pelabuhan serta pintu masuk utama negara yang dikendalikan Pejabat Kesihatan Pintu Masuk Antarabangsa.
Dalam perkembangan berkaitan, sebanyak 22,367 kapal dan bot telah diperiksa di semua pintu masuk negara sehingga kini. Daripada jumlah itu, 2,421 sijil pratique dan 1,146 Ship Sanitation Certificates (SSC) telah dikeluarkan bagi memastikan kapal yang memasuki perairan Malaysia mematuhi piawaian kesihatan awam dan sanitasi antarabangsa.
Sijil pratique merupakan kelulusan rasmi kesihatan yang membolehkan sesebuah kapal berlabuh, menurunkan penumpang dan beroperasi selepas disahkan bebas daripada penyakit berjangkit di atas kapal.
Di Indonesia, Ketua Biro Komunikasi dan Maklumat Awam Kementerian Kesihatan republik itu, Aji Muhawarman, berkata dua kes disyaki hantavirus kini sedang menjalani proses pengesahan makmal. Negara itu turut merekodkan 23 kes disahkan antara tahun 2024 hingga 2026 dengan tiga kematian setakat ini.
Menteri Kesihatan Indonesia, Budi Gunadi Sadikin pula dilaporkan berkata kerajaan sedang berkoordinasi dengan World Health Organization bagi memperkukuh langkah saringan dan pengesanan awal bagi mengekang risiko penularan lebih besar.
Perkembangan itu meningkatkan kebimbangan kesihatan serantau memandangkan Malaysia dan Indonesia mempunyai hubungan perjalanan udara serta perdagangan laut yang sangat aktif setiap hari. Pakar kesihatan awam melihat situasi ini sebagai ujian penting terhadap tahap kesiapsiagaan negara-negara ASEAN dalam menghadapi ancaman penyakit zoonotik rentas sempadan.
Hantavirus ialah virus bawaan tikus yang boleh menjangkiti manusia melalui udara tercemar akibat najis, air kencing atau air liur haiwan tersebut. Dalam kes tertentu, jangkitan boleh menyebabkan Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), iaitu komplikasi serius yang menyerang sistem pernafasan.
Menurut Dzulkefly, kadar kematian akibat HPS boleh mencecah antara 30 hingga 40 peratus, menjadikan penyakit itu antara jangkitan zoonotik yang tidak boleh dipandang ringan walaupun jumlah kes global masih terkawal.
Pakar kesihatan awam melihat tindakan awal Malaysia sebagai langkah penting bagi mengelakkan kelewatan respons seperti yang pernah berlaku dalam beberapa krisis kesihatan global sebelum ini. Pengukuhan kawalan sempadan, khususnya di pelabuhan antarabangsa, dianggap kritikal memandangkan perdagangan dan pelancongan maritim kekal menjadi antara laluan utama penyebaran penyakit rentas negara.
Situasi ini juga memberi isyarat bahawa sistem kesihatan negara kini semakin menumpukan kepada ancaman penyakit baharu yang muncul akibat perubahan ekosistem, mobiliti manusia serta interaksi global yang semakin tinggi.
Walaupun Malaysia masih bebas daripada kes hantavirus, pengawasan berterusan dijangka menjadi keutamaan KKM dalam tempoh terdekat, terutama menjelang peningkatan aktiviti pelancongan dan kemasukan kapal antarabangsa ke negara ini.
#Prezcom