KUALA LUMPUR 17/2/2026
Perdebatan mengenai pemilikan saham oleh penjawat awam kembali hangat apabila Ahli Parlimen Pandan, Datuk Seri Rafizi Ramli, menegaskan bahawa had “financial exposure” terhadap pegawai kerajaan bertujuan mengekang risiko konflik kepentingan dan mengelakkan isyarat yang boleh dimanipulasi oleh kroni serta broker pasaran.
Dalam kenyataan terbaharu, Rafizi Ramli menjelaskan bahawa penjawat awam, khususnya yang memegang jawatan strategik seperti Ketua Setiausaha atau pengarah agensi, memainkan peranan merangka dan melaksanakan dasar negara. Setiap keputusan dasar, katanya, melibatkan pihak yang memperoleh manfaat dan pihak yang terkesan.
Beliau berhujah bahawa apabila pegawai kanan kerajaan terlibat secara aktif dalam pemilikan saham, timbul persoalan sama ada keputusan dibuat sepenuhnya demi kepentingan awam atau dipengaruhi dorongan keuntungan peribadi. Menurutnya, pasaran amat sensitif terhadap “isyarat”, dan pegangan saham oleh individu berjawatan tinggi boleh memberi mesej tertentu kepada pelabur, broker serta pihak berkepentingan.
“Lebih tinggi kuasa dan akses kepada maklumat, lebih tinggi keperluan untuk mengelakkan sebarang isyarat yang boleh menimbulkan keraguan,” tegas bekas Menteri Ekonomi itu, sambil mempersoalkan sumber kewangan bagi pemilikan saham dalam jumlah besar.
Isu ini timbul susulan laporan bahawa Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), Tan Sri Azam Baki, memiliki 17.7 juta saham bernilai kira-kira RM800,000 dalam sebuah syarikat perkhidmatan kewangan tersenarai di Bursa Malaysia. Azam sebelum ini menjelaskan bahawa pegangan tersebut dibuat secara telus dan diisytiharkan melalui Sistem Maklumat Pengurusan Sumber Manusia Jabatan Perkhidmatan Awam.
Dalam perkembangan berkaitan, bekas Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam, Tan Sri Borhan Dolah, menjelaskan bahawa penjawat awam dibenarkan memiliki saham melebihi RM100,000 dengan syarat mendapat kelulusan daripada Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). Menurutnya, pengecualian had tersebut tertakluk kepada syarat tertentu di bawah Pekeliling Pengurusan Tatatertib dan Kelakuan Pegawai Awam 2024.
Borhan menjelaskan bahawa sebarang pengisytiharan harta termasuk pemilikan saham adalah di bawah tanggungjawab Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam, dan bagi jawatan lantikan Yang di-Pertuan Agong, kelulusan serta makluman perlu diangkat kepada Perdana Menteri. Sekiranya tiada pertikaian dibangkitkan selepas pengisytiharan, pemilikan tersebut dianggap direkodkan dan diterima.
Perbahasan ini penting kerana ia menyentuh integriti perkhidmatan awam serta keyakinan rakyat terhadap ketelusan pegawai kanan kerajaan. Dalam landskap ekonomi moden yang kompleks, akses kepada maklumat dan kuasa membuat dasar boleh memberi kesan langsung kepada pergerakan pasaran dan nilai saham syarikat tertentu.
Pakar tadbir urus berpendapat bahawa kejelasan garis panduan, penguatkuasaan konsisten dan ketelusan dalam pengisytiharan harta adalah kunci mengimbangi hak individu untuk melabur dengan tanggungjawab awam yang dipikul.
Perdebatan mengenai pemilikan saham oleh penjawat awam memperlihatkan keperluan memperhalusi garis antara hak pelaburan peribadi dan amanah awam. Ketelusan, pematuhan kepada prosedur JPA serta kepekaan terhadap persepsi awam akan menjadi penentu dalam memastikan integriti institusi kerajaan terus terpelihara dan tidak dibayangi persoalan konflik kepentingan.
#Prezcom