KUALA LUMPUR, 20 Disember 2025
Perdebatan mengenai Sijil Peperiksaan Bersepadu (UEC) kembali hangat apabila isu kemasukan lepasan UEC ke Universiti Selangor (UNISEL) dijadikan hujah bahawa kerajaan kononnya telah “mengiktiraf” UEC. Namun, beberapa pemerhati dan tokoh akademik menegaskan hujah itu mengelirukan kerana UNISEL berstatus institusi pendidikan tinggi swasta (IPTS), sekali gus beroperasi di bawah kerangka undang-undang berbeza daripada universiti awam, serta mempunyai autonomi kemasukan yang tidak sama seperti laluan rasmi ke IPTA dan perkhidmatan awam.
Kekeliruan awam ini tercetus susulan hantaran media sosial yang berhujah bahawa kemasukan lepasan UEC ke UNISEL membuktikan UEC sudah diiktiraf. Dalam responsnya, seorang tokoh akademik, Dr Anuar Ahmad, menjelaskan bahawa UNISEL ialah universiti swasta yang didaftarkan di bawah Akta Institusi Pendidikan Tinggi Swasta 1996. Dalam kerangka tersebut, penerimaan kelayakan tertentu oleh IPTS tidak semestinya membawa maksud pengiktirafan UEC sebagai kelayakan rasmi negara yang setaraf dengan peperiksaan kebangsaan seperti SPM atau STPM.
Kedudukan UNISEL sebagai IPTS turut dihuraikan melalui dokumen dalaman universiti yang menyatakan UNISEL merupakan universiti swasta yang didaftarkan di bawah peruntukan Akta Institusi Pendidikan Tinggi Swasta 1996. Pada masa sama, wacana di media sosial menunjukkan ramai pengguna membezakan secara jelas antara kemasukan ke IPTS dan kemasukan ke IPTA, termasuk membangkitkan perbezaan dasar kemasukan bagi universiti awam yang tertakluk kepada standard kebangsaan dan keperluan undang-undang yang lebih ketat.
Perbahasan ini menjadi lebih sensitif apabila ia turut menyentuh isu kemasukan ke sektor awam. Sebahagian pengguna media sosial mendakwa terdapat negeri atau pihak tertentu yang menerima UEC untuk tujuan tertentu, lalu menimbulkan persoalan tentang penyelarasan standard nasional. Dalam nada lebih umum, pemerhati pendidikan menegaskan bahawa isu pokok bukan kewujudan sistem alternatif, tetapi batasan “laluan rasmi negara” yang lazimnya memerlukan standard minimum yang seragam untuk semua calon, termasuk pematuhan kepada dasar pendidikan kebangsaan.
Akta Institusi Pendidikan Tinggi Swasta 1996, yang dikenali sebagai Akta 555, merupakan undang-undang bagi mengawal selia penubuhan, pendaftaran, pengurusan dan kualiti institusi pendidikan tinggi swasta. Kementerian Pengajian Tinggi melalui Jabatan Pendidikan Tinggi turut pernah menjelaskan fungsi Akta 555 adalah untuk memantau pengoperasian IPTS agar selaras dengan dasar kementerian serta mematuhi peruntukan undang-undang yang berkuat kuasa.
Dalam masa yang sama, Akta Pendidikan 1996 (Akta 550) menjadi antara asas penting yang sering dirujuk dalam hujah berkaitan sistem pendidikan kebangsaan. Walaupun perincian debat UEC sering dipolitikkan, ramai pemerhati menegaskan perbahasan teknikal sepatutnya kembali kepada prinsip pengawalseliaan sistem pendidikan, standard peperiksaan kebangsaan serta implikasi perundangan terhadap laluan rasmi ke institusi awam.
Perbezaan ini turut dilihat dalam amalan pengambilan pelajar oleh institusi tertentu. Sebagai contoh, terdapat laporan bahawa kerajaan sebelum ini pernah membenarkan lepasan UEC mengikuti program perguruan opsyen Bahasa Cina dengan syarat tertentu, yang menunjukkan isu UEC kadangkala diselesaikan melalui “kebenaran bersyarat” yang terhad kepada tujuan tertentu, bukan pengiktirafan menyeluruh.
Wacana UNISEL dan UEC menggambarkan cabaran komunikasi dasar yang berlarutan. Apabila istilah “iktiraf” digunakan tanpa pemisahan yang jelas antara “penerimaan oleh IPTS” dan “pengiktirafan sebagai laluan rasmi negara”, perbahasan mudah tersasar kepada sentimen dan persepsi, bukan fakta undang-undang dan struktur sistem.
Pemerhati pendidikan mencadangkan agar pihak berkuasa memperkemas penjelasan kepada rakyat mengenai tiga perkara utama: status institusi (IPTS atau IPTA), syarat kemasukan yang berbeza, dan maksud sebenar “pengiktirafan” dalam konteks undang-undang pendidikan. Tanpa penjelasan yang konsisten, isu ini dijangka terus berulang dalam bentuk polemik berkitar, terutama apabila diseret sebagai modal politik atau ditokok tambah melalui petikan separa di media sosial.
Perdebatan UEC yang kembali memuncak hari ini menunjukkan satu realiti yang perlu dihadapi dengan matang: penerimaan kelayakan oleh universiti swasta tidak boleh disamakan secara automatik dengan pengiktirafan kelayakan sebagai standard rasmi negara. Selagi perbezaan asas ini tidak difahami dan diperjelaskan secara konsisten, masyarakat akan terus terperangkap dalam pertikaian istilah yang mencetuskan ketegangan, sedangkan persoalan sebenar adalah penyelarasan standard, pematuhan undang-undang, dan hala tuju sistem pendidikan kebangsaan.
#Prezcom