PUTRAJAYA, 20 Oktober 2025
Malaysia bakal mewajibkan semua platform media sosial melaksanakan pengiktirafan identiti digital (eKYC) sebagai langkah keselamatan siber baharu, namun pelaksanaan itu kini berdepan cabaran besar apabila syarikat gergasi seperti Facebook, Instagram dan YouTube masih beroperasi tanpa lesen rasmi di Malaysia.
Menteri Komunikasi, Datuk Fahmi Fadzil, berkata kerajaan telah memutuskan untuk memperkenalkan penguatkuasaan eKYC (electronic Know Your Customer) bagi memastikan setiap pengguna platform media sosial dikenal pasti melalui MyKad atau MyDigital ID.
Langkah itu bertujuan untuk melindungi kanak-kanak bawah umur 13 tahun, membendung penyalahgunaan akaun palsu, serta memerangi jenayah siber termasuk penipuan dalam talian, perjudian, dan iklan palsu yang semakin berleluasa.
“Saya telah maklumkan kepada wakil platform media sosial bulan lalu bahawa Malaysia akan menjadikan pengesahan identiti sebagai mandatori, terutama bagi menghalang kanak-kanak bawah 13 tahun daripada memiliki akaun sendiri,” kata beliau seperti dilaporkan Bernama.
Beliau menjelaskan bahawa Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) akan mengadakan mesyuarat bersama syarikat media sosial minggu depan untuk membincangkan langkah pelaksanaan segera sebelum tarikh pelaksanaan rasmi diumumkan kepada Kabinet.
Facebook dan YouTube Masih Beroperasi Tanpa Lesen
Menurut semakan pada Daftar Lesen Penyedia Perkhidmatan Aplikasi Kelas (ASP) MCMC, hanya TikTok, Telegram dan WeChat telah memperoleh lesen yang diwajibkan di bawah peraturan baharu Malaysia yang berkuat kuasa sejak 1 Januari 2025.
Bagaimanapun, platform besar lain seperti Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube dan X (Twitter) masih belum memohon lesen walaupun mempunyai lebih 8 juta pengguna berdaftar di Malaysia.
Situasi ini menimbulkan persoalan besar tentang keberkesanan penguatkuasaan peraturan tempatan terhadap syarikat luar negara yang masih beroperasi tanpa kebenaran sah.
Menurut MCMC, platform yang gagal mematuhi peraturan ini boleh dikenakan tindakan di bawah Seksyen 126 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (CMA), yang membawa hukuman denda sehingga RM500,000 atau penjara lima tahun, serta denda tambahan RM1,000 sehari jika kesalahan diteruskan selepas sabitan.
Namun, setakat ini tiada tindakan rasmi diambil terhadap platform yang melanggar syarat lesen tersebut.
Pendedahan Mengejutkan: 78% Iklan Penipuan Datang dari Facebook
Fahmi turut mendedahkan bahawa hasil pemantauan MCMC menunjukkan sebanyak 78% kandungan berkaitan penipuan dan scam dalam talian yang dipadamkan sejak awal tahun ini berpunca daripada platform Facebook.
Statistik ini menguatkan hujah kerajaan bahawa pelaksanaan eKYC amat penting bagi memastikan semua pengguna, termasuk peniaga atas talian, disahkan identitinya bagi mengelakkan penyalahgunaan akaun palsu dan penipuan digital yang semakin meningkat.
Langkah ini turut sejajar dengan usaha global memerangi jenayah siber dan memastikan akaun media sosial diurus dengan lebih bertanggungjawab.
“eKYC bukan sekadar soal teknikal, tetapi soal keselamatan rakyat dan tanggungjawab sosial platform yang beroperasi di Malaysia,” tegas Fahmi.
Kebimbangan Tentang Privasi dan Hak Individu
Walaupun langkah ini disambut baik oleh pelbagai pihak, terdapat juga kebimbangan terhadap potensi pelanggaran hak privasi pengguna.
Pertubuhan sivil Aliran, dalam satu kenyataan rasmi, menggesa kerajaan agar tidak tergesa-gesa melaksanakan sistem eKYC secara menyeluruh tanpa jaminan perlindungan data yang kukuh.
“Kerajaan perlu berhati-hati agar pelaksanaan eKYC tidak menjadi ancaman kepada hak asasi rakyat dan kebebasan digital,” menurut kenyataan itu.
Pakar teknologi turut memberi amaran bahawa pelaksanaan pengesahan identiti wajib boleh membuka ruang kepada penyalahgunaan data jika tidak diselia dengan piawaian keselamatan siber tertinggi.
Implikasi Kepada Pengguna dan Negara
Pelaksanaan eKYC dijangka akan mengubah cara rakyat Malaysia menggunakan media sosial, khususnya dari segi pengesahan akaun baharu, transaksi dalam talian, dan perlindungan daripada jenayah siber.
Jika berjaya dilaksanakan, Malaysia bakal menjadi antara negara pertama di rantau Asia Tenggara yang mewajibkan identiti digital untuk semua pengguna media sosial, menjadikan ruang siber negara lebih selamat dan bertanggungjawab.
Namun, jika gergasi media sosial terus enggan mematuhi peraturan tempatan, usaha kerajaan ini mungkin terbantut, sekali gus menimbulkan dilema diplomatik antara kedaulatan undang-undang negara dan pengaruh syarikat teknologi global.
Cadangan eKYC menandakan era baharu keselamatan digital Malaysia, namun kejayaan pelaksanaannya bergantung kepada dua faktor utama: kepatuhan platform antarabangsa dan jaminan perlindungan data pengguna.
Langkah ini disambut dengan harapan tinggi — sama ada sebagai benteng perlindungan terhadap penipuan dalam talian atau sebagai ujian keupayaan Malaysia mempertahankan kedaulatan siber dalam dunia digital yang dikuasai korporat asing.
#Prezcom