KUALA LUMPUR, 5/8/2025
Kerajaan memaklumkan bahawa pindaan Perlembagaan Persekutuan bagi memberikan kewarganegaraan secara automatik kepada anak-anak yang dilahirkan di luar negara oleh ibu warganegara Malaysia masih belum dikuatkuasakan, walaupun telah diluluskan di Parlimen. Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail berkata, pelaksanaan penuh dasar ini hanya akan berlaku selepas semua proses perundangan termasuk perkenan Yang di-Pertuan Agong selesai, dengan sasaran akhir tahun 2026.
Saifuddin menjelaskan bahawa meskipun pindaan telah diluluskan oleh Dewan Rakyat, ia masih tertakluk kepada beberapa langkah prosedur penting termasuk penggubalan semula Peraturan Kewarganegaraan 1964 yang mengandungi 57 peruntukan, serta penyelarasan borang permohonan kewarganegaraan yang digunakan di dalam dan luar negara.
Pindaan ini bertujuan memberi hak automatik kepada anak-anak yang dilahirkan di luar negara oleh ibu rakyat Malaysia dengan pasangan warganegara asing. Sebelum ini, hanya bapa warganegara Malaysia yang mempunyai hak automatik untuk mewariskan kewarganegaraan kepada anak-anak yang lahir di luar negara, manakala ibu perlu melalui permohonan di bawah Perkara 15(2) Perlembagaan Persekutuan – satu prosedur yang memakan masa dan berdepan ketidaktentuan kelulusan.
Kini, walaupun kelulusan pindaan telah dicapai, ia belum berkuat kuasa. Ini kerana mengikut Seksyen 1(2) Perlembagaan, tarikh kuat kuasa memerlukan perkenan diraja dan pewartaan rasmi.
Sehingga kini, kerajaan telah menerima kira-kira 100 permohonan baharu setiap bulan daripada ibu warganegara Malaysia yang memohon kewarganegaraan untuk anak mereka yang dilahirkan di luar negara. Antara tahun 2024 hingga 2025, sebanyak 1,980 permohonan telah diluluskan di bawah Perkara 15(2), tanpa sebarang penolakan.
Permohonan ini boleh dibuat di mana-mana pejabat Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) di seluruh Malaysia atau di perwakilan Malaysia di luar negara. Saifuddin menegaskan bahawa walaupun pindaan belum dikuatkuasakan, kerajaan tidak menghentikan proses permohonan melalui saluran sedia ada.
Isu ini telah lama menjadi titik tekanan dalam perbincangan hak kesaksamaan gender dan keadilan keluarga dalam perundangan Malaysia. Perbezaan hak antara ibu dan bapa warganegara telah dikritik oleh pertubuhan masyarakat sivil tempatan dan antarabangsa, termasuk Human Rights Watch dan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM).
Dengan pelaksanaan pindaan ini kelak, Malaysia akhirnya menyertai gelombang negara-negara yang mengiktiraf hak setara ibu dan bapa dalam mewariskan kewarganegaraan kepada anak-anak, tanpa mengira tempat lahir.
Menurut Saifuddin, kerajaan sedang giat menyemak semula kesemua 57 peruntukan di bawah Peraturan Kewarganegaraan 1964 bagi memastikan keseragaman, terutamanya dari segi borang permohonan dan prosedur di peringkat antarabangsa. Usaha ini dijangka selesai antara September hingga Oktober 2025, sebelum tarikh kuat kuasa penuh disahkan menjelang pertengahan atau hujung tahun 2026, tertakluk kepada perkenan rasmi Yang di-Pertuan Agong.
Beliau turut menegaskan bahawa pelaksanaan dasar ini bukan semata-mata perubahan undang-undang, tetapi langkah pembetulan ke atas ketidaksamarataan struktur perundangan yang wujud sejak berdekad lamanya.
Pelaksanaan pindaan kewarganegaraan automatik kepada anak-anak lahir di luar negara oleh ibu warganegara Malaysia merupakan satu pencapaian bersejarah yang ditunggu-tunggu. Walaupun pelaksanaan penuh masih tertangguh, komitmen kerajaan untuk menyelesaikan keperluan perundangan dan pentadbiran menunjukkan kesungguhan terhadap reformasi hak sivil dan keluarga.
Rakyat kini menanti tarikh kuat kuasa sebenar dengan harapan agar tidak wujud lagi diskriminasi berdasarkan jantina dalam hal sepatutnya bersifat asas: hak memberi identiti kepada anak sendiri.
#Prezcom