MELAKA, 3 Julai 2025 – Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) kini dalam pertimbangan untuk meluaskan peraturan pemakaian tali pinggang keledar kepada kategori bas awam lain termasuk bas sekolah, sebagai langkah tambahan meningkatkan keselamatan penumpang.
Ketua Pengarah JPJ, Datuk Aedy Fadly Ramli, berkata pihaknya sedang menjalankan penilaian terhadap kesesuaian mewajibkan pemakaian tali pinggang keledar bagi perkhidmatan pengangkutan awam lain, susulan penguatkuasaan rasmi terhadap bas ekspres dan pelancongan yang bermula hari ini.
“Ketika ini, peraturan hanya terpakai kepada bas ekspres dan pelancongan yang dikeluarkan selepas Januari 2020, yang telah dipasang tali pinggang keledar. Namun, kita sedang menilai untuk meluaskannya kepada bas sekolah dan kategori lain,” jelas beliau dalam satu sesi pemeriksaan JPJ di Terminal Bas Melaka Sentral.
Sempena hari pertama pelaksanaan penguatkuasaan, JPJ mendapati masih ramai penumpang tidak menyedari kewajipan memakai tali pinggang keledar ketika menaiki bas.
“Secara purata, dua hingga tiga penumpang dalam setiap bas yang diperiksa didapati tidak mematuhi peraturan ini dan telah dikenakan saman. Walau bagaimanapun, kebanyakan pemandu didapati patuh dan memberikan nasihat kepada penumpang untuk memakai tali pinggang sebelum perjalanan bermula,” ujar Aedy Fadly.
Penguatkuasaan peraturan ini merangkumi semua bas ekspres dan pelancongan yang dikeluarkan mulai tahun 2020, yang diwajibkan menyediakan tali pinggang keledar pada setiap tempat duduk penumpang. Mereka yang gagal mematuhinya boleh dikenakan denda sebanyak RM300.
Langkah ini diambil susulan kebimbangan berterusan terhadap kadar kemalangan jalan raya melibatkan bas awam yang sering mengorbankan ramai nyawa. Statistik Polis Diraja Malaysia (PDRM) menunjukkan bahawa lebih 80 kematian direkodkan setiap tahun akibat kemalangan bas, dengan majoriti mangsa tercampak keluar dari kenderaan kerana tidak memakai tali pinggang keledar.
Kajian oleh Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia (MIROS) juga mendapati bahawa pemakaian tali pinggang keledar mampu mengurangkan risiko kecederaan parah sehingga 45% bagi penumpang hadapan dan 25% bagi penumpang belakang dalam kemalangan bas.
Peraturan pemakaian tali pinggang keledar ini diumumkan pada awal tahun oleh Kementerian Pengangkutan sebagai sebahagian daripada pelan keselamatan jalan raya kebangsaan. Penguatkuasaan bermula secara rasmi pada 1 Julai 2025, dengan tindakan dikuatkuasakan secara berperingkat.
JPJ memaklumkan bahawa pemeriksaan berkala dan mengejut akan terus dijalankan di seluruh negara bagi memastikan pematuhan berterusan. Di samping itu, kempen advokasi dan kesedaran dalam kalangan pengguna pengangkutan awam akan diteruskan untuk memastikan maklumat sampai kepada semua lapisan masyarakat.
Aedy Fadly turut menegaskan bahawa arahan baharu kepada operator bas kategori lain hanya akan dikeluarkan selepas kajian komprehensif selesai, termasuk perbincangan dengan Kementerian Pendidikan dan syarikat bas sekolah.
Sekiranya peraturan ini dilaksanakan kepada bas sekolah, ia bakal memberi kesan langsung kepada lebih 2 juta pelajar yang bergantung kepada pengangkutan ini setiap hari. Dianggarkan lebih 12,000 bas sekolah beroperasi di Malaysia, dan majoritinya masih belum dilengkapi dengan kemudahan tali pinggang keledar di semua tempat duduk.
Langkah ini juga akan mendorong pengeluar kenderaan dan operator untuk menaik taraf sistem keselamatan dalam kenderaan mereka, selaras dengan piawaian antarabangsa. Namun, isu kos penyesuaian dan kebolehlaksanaan jangka pendek perlu diteliti dengan lebih mendalam, terutamanya bagi pengusaha bas berskala kecil.
Cadangan:
- Kerajaan boleh mempertimbangkan insentif cukai atau geran pembaikan kepada operator bas yang menaik taraf sistem keselamatan.
- Kempen pendidikan dan keselamatan jalan raya khusus untuk pelajar, guru dan ibu bapa perlu digiatkan secara nasional.
- Kementerian Pendidikan dan Kementerian Pengangkutan perlu bekerjasama merangka SOP keselamatan baharu untuk pengangkutan pelajar.
Penguatkuasaan tali pinggang keledar dalam bas ekspres dan pelancongan menandakan satu titik permulaan penting ke arah keselamatan jalan raya yang lebih baik. Jika diperluaskan kepada bas sekolah dan perkhidmatan awam lain, langkah ini bakal memberi impak besar kepada keselamatan berjuta penumpang harian, khususnya kanak-kanak.
JPJ mengesahkan bahawa pemeriksaan berterusan akan dijalankan dan sebarang arahan lanjut akan diumumkan setelah penilaian menyeluruh selesai. Orang awam dinasihatkan supaya memberi kerjasama penuh dan menjadikan pemakaian tali pinggang keledar sebagai amalan tetap setiap kali menaiki bas.
#Prezcom