KUALA LUMPUR, 30 Mac 2025 – Susulan gempa bumi kuat bermagnitud 7.7 yang melanda Myanmar pada Jumaat lalu, Jabatan Meteorologi Malaysia (MetMalaysia) menegaskan bahawa pihaknya kini mampu mengesan dan mengeluarkan amaran gempa serta tsunami dalam tempoh lapan minit selepas gegaran dikesan.
Ketua Pengarah MetMalaysia, Dr. Mohd Hisham Mohd Anip, berkata keupayaan itu disokong oleh 80 stesen seismik seluruh negara, selain jaringan kerjasama data antarabangsa yang membolehkan maklumat gegaran disebarkan segera kepada agensi berkaitan dan orang awam. “Setakat ini, MetMalaysia juga mengendalikan 83 siren tsunami di kawasan berisiko tinggi di seluruh negara. Sistem Amaran Awal Tsunami Malaysia (SAATNM) direka untuk mengaktifkan penyebaran maklumat dalam masa kurang lapan minit selepas gegaran dikesan,” jelas beliau ketika dihubungi. Gempa bumi dasar bumi yang melanda Myanmar pada kedalaman hanya 10km itu turut menyebabkan gegaran kuat dirasai di Thailand, Vietnam dan China. Kesannya cukup kuat sehingga menyebabkan sebuah bangunan pencakar langit yang masih dalam pembinaan di Bangkok runtuh serta-merta, mengorbankan enam nyawa dan mencederakan puluhan yang lain.
Lebih 1,600 Maut – Struktur Runtuh di Myanmar dan Thailand
Menurut laporan terkini yang dikeluarkan pihak berkuasa Myanmar, jumlah korban kini melebihi 1,600 orang, dengan lebih 2,300 cedera dan 30 masih hilang. Beberapa kawasan di sekitar Mandalay dan Naypyidaw kini diisytiharkan sebagai zon darurat oleh junta tentera. Sementara itu, kerajaan Thailand turut mengisytiharkan Bangkok sebagai zon bencana selepas struktur pencakar langit yang belum siap dibina berhampiran Pasar Chatuchak runtuh dalam satu kejadian dramatik yang dirakam dan tersebar di media sosial.
Pakar geologi antarabangsa menjelaskan bahawa kekuatan gegaran dan keruntuhan struktur di Bangkok berpunca daripada beberapa faktor – antaranya tanah lembut di kawasan ibu kota Thailand, kedalaman gempa yang sangat cetek, serta kesan sambungan gempa dari rekahan sepanjang 1,200 kilometer di atas Sesar Sagaing yang merentasi Myanmar. Menurut pakar gempa bumi dari Imperial College London, Dr. Rebecca Bell, gempa bumi ini berjenis ‘strike-slip’, di mana dua blok kerak bumi bergerak mendatar dan membina tekanan yang dilepaskan secara tiba-tiba, menyebabkan gegaran besar.
Bangunan Baru Runtuh – Persoalan Terhadap Kod Pembinaan
Bangunan yang runtuh di Bangkok merupakan ibu pejabat baharu Jabatan Audit Negara Thailand yang masih dalam pembinaan. Menurut Presiden Persatuan Jurutera Struktur Thailand, Prof. Amorn Pimarnmas, struktur tersebut menggunakan sistem ‘flat slab’ iaitu lantai dibina terus di atas tiang tanpa sokongan palang melintang – teknik yang murah tetapi sangat lemah terhadap gegaran. Tambahnya, walaupun Thailand telah memperkenalkan piawaian bangunan tahan gempa di 43 wilayah sejak 2009, hanya kurang 10% bangunan di negara itu benar-benar menepati piawaian tersebut.
Kesedaran, Bukan Panik – Malaysia Perlu Terus Melabur Dalam Pencegahan
Dr. Mohd Hisham dari MetMalaysia menekankan bahawa Malaysia tidak berada dalam zon aktif gempa seperti Myanmar, namun masih perlu bersedia menghadapi gelombang susulan dan impak serantau. “Fungsi utama SAATNM adalah untuk memberi masa emas kepada rakyat bertindak balas. Dalam kes seperti ini, maklumat tepat dalam minit pertama boleh menyelamatkan ribuan nyawa,” jelas beliau.
Pakar kejuruteraan gempa dari UTM, Prof. Ir. Dr. Johan Nasiruddin pula menyarankan agar Malaysia mula meneliti semula piawaian pembinaan dan penguatkuasaan kod bangunan di kawasan berisiko seperti Sabah dan Lembah Klang. Tragedi ini menjadi peringatan bahawa walaupun kita tidak berada di pusat gempa, kesan rantaian boleh dirasai ribuan kilometer jauhnya. Kesediaan sistem amaran, integriti struktur, dan kesedaran awam adalah kunci utama bagi membina ketahanan bencana jangka panjang di rantau ini.
#Prezcom