PETALING JAYA, 1 Januari 2026
Lebih 20 kumpulan hak asasi manusia menggesa Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (Suhakam) dan Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis (IPCC) menjalankan penilaian menyeluruh terhadap tatakelakuan polis dalam pengendalian perhimpunan awam, susulan kebimbangan berterusan terhadap implikasi amalan penguatkuasaan ke atas hak asasi manusia.
Dalam satu kenyataan bersama yang dikeluarkan hari ini, gabungan pertubuhan termasuk Suaram, Justice for Sisters, Pusat Komas dan Amnesty International Malaysia menyatakan bahawa pendekatan pihak berkuasa dalam perhimpunan awam perlu dinilai secara objektif bagi memastikan ia selari dengan prinsip hak asasi manusia sejagat.
Gabungan NGO itu menegaskan bahawa peningkatan insiden ketegangan antara peserta perhimpunan dan pihak berkuasa menuntut penelitian segera terhadap peranan polis, khususnya dari sudut pemudah cara perhimpunan, ketelusan operasi dan penggunaan kuasa yang seimbang.
Menurut kenyataan tersebut, Akta Perhimpunan Aman 2012 turut perlu dinilai tahap pematuhannya terhadap piawaian hak asasi manusia antarabangsa. NGO berkenaan menyeru Kementerian Dalam Negeri supaya meminda Seksyen 8 akta itu bagi memperincikan peranan polis agar lebih menepati protokol model Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.
Seksyen 8 Akta Perhimpunan Aman membenarkan pegawai polis mengambil sebarang langkah yang difikirkan perlu menurut undang-undang bagi memastikan sesuatu perhimpunan berjalan dengan teratur. Namun, menurut kumpulan hak asasi, peruntukan tersebut terlalu umum dan berpotensi membuka ruang kepada tafsiran luas yang boleh menjejaskan hak berhimpun secara aman.
Kumpulan NGO berkenaan turut menggesa polis supaya mengelakkan penggunaan pegawai berpakaian awam atau operasi penyamaran semasa protes, kecuali jika benar-benar diperlukan berdasarkan situasi khusus. Mereka menegaskan bahawa kehadiran pegawai berpakaian awam berisiko meningkatkan ketegangan dan kekeliruan dalam kalangan peserta perhimpunan.
Sebaliknya, mereka mencadangkan agar setiap pegawai yang ditugaskan dalam perhimpunan awam dapat dikenal pasti dengan jelas melalui pemakaian lencana nama, nombor pengenalan dan insignia pangkat. Menurut mereka, sebarang pengerahan pegawai berpakaian awam tidak boleh sama sekali melibatkan hasutan keganasan, selain mewajibkan pegawai berkenaan memperkenalkan diri sebelum sebarang tindakan kekerasan diambil.
Kenyataan NGO itu dibuat susulan perkembangan kes melibatkan Isa Hazmi Zulkifli, yang hari ini mengaku tidak bersalah di Mahkamah Majistret Kuala Lumpur atas pertuduhan menyerang seorang lelaki semasa perhimpunan Global Sumud Flotilla di luar Kedutaan Amerika Syarikat pada Oktober lalu.
Isa Hazmi didakwa mengikut Seksyen 323 Kanun Keseksaan kerana dengan sengaja menyebabkan kecederaan, yang membawa hukuman penjara maksimum setahun atau denda sehingga RM2,000, atau kedua-duanya sekali jika sabit kesalahan.
Sebelum ini, Ketua Polis Kuala Lumpur Fadil Marsus memaklumkan bahawa dua lelaki ditahan kerana menghalang anggota polis menjalankan tugas. Menurut beliau, keadaan menjadi tegang selepas beberapa peserta perhimpunan didakwa menghalang aliran lalu lintas di Jalan Tun Razak, yang kemudiannya mencetuskan pergelutan sehingga seorang anggota polis mengalami kecederaan ringan di bahagian muka.
Isu ini mencerminkan cabaran berterusan dalam mengimbangi keperluan keselamatan awam dengan hak rakyat untuk berhimpun secara aman. Bagi kumpulan hak asasi, kegagalan menangani isu tatakelakuan dan akauntabiliti secara telus hanya akan menjejaskan keyakinan orang awam terhadap institusi penguatkuasaan.
Desakan terhadap Suhakam dan IPCC ini menandakan peningkatan tekanan masyarakat sivil agar pembaharuan institusi dilakukan secara serius dan berfakta. Penilaian bebas yang menyeluruh dijangka menjadi penanda aras penting sama ada pendekatan pengurusan perhimpunan awam di negara ini mampu bergerak seiring dengan prinsip demokrasi, hak asasi manusia dan tadbir urus yang berintegriti.
#Prezcom