KUALA LUMPUR, 13 Disember 2025
Malaysia mencatat pencapaian luar biasa dalam usaha pemulihan aset jenayah kewangan apabila berjaya memulihkan RM37.63 bilion sejak beberapa tahun kebelakangan ini, bersamaan peningkatan 15 kali ganda berbanding laporan penilaian bersama tahun 2015. Dapatan itu diumumkan dalam laporan terbaharu Financial Action Task Force (FATF) dan Asia/Pacific Group on Money Laundering (APG) yang dikeluarkan semalam.
Menurut laporan penilaian tersebut, Malaysia kini memberi penekanan jelas pada aspek pemulihan aset di peringkat dasar dan operasi. Usaha itu diperkukuh melalui proses pemulihan sivil seperti kutipan cukai, pelucuthakan tanpa sabitan, serta tindakan disgorgement oleh Suruhanjaya Sekuriti (SC).
Antara pemacu utama kejayaan ini ialah pelaksanaan pelan tindakan berasaskan roadmap Jawatankuasa Penyelarasan Kebangsaan Menangani Pengubahan Wang Haram (NCC), yang mengarahkan agensi penguatkuasaan melaksanakan tindakan bersasar dengan pasukan khusus dalam penyitaan dan pelucuthakan aset.
1MDB dominasi 75.1% pemulihan aset keseluruhan
Berdasarkan laporan itu, antara tahun 2019 hingga Februari 2025, Malaysia berjaya memulihkan €8.11 bilion melalui strategi menyeluruh yang melibatkan:
- 75.1% hasil pemulangan aset berkaitan skandal 1MDB,
- 22.2% kutipan cukai dan duti oleh LHDN serta Kastam Diraja Malaysia,
- 2.6% pelucuthakan bersabitan dan tanpa sabitan,
- 0.2% mekanisme disgorgement dan restitusi.
Namun laporan itu turut memberi peringatan signifikan: angka keseluruhan yang tinggi tersebut banyak bergantung kepada satu kes berprofil tinggi, iaitu 1MDB, sekali gus menunjukkan keupayaan Malaysia yang kuat dalam kes kompleks tetapi masih memerlukan peningkatan ketara dalam pemulihan aset bagi kes lain.
Jika 1MDB tidak diambil kira, Malaysia tetap mencatat pemulihan aset bernilai €2.03 bilion, jumlah yang jauh lebih baik berbanding laporan penilaian 2015, tetapi masih dianggap sederhana berbanding risiko jenayah kewangan negara yang dinilai tinggi.
Kerangka pemulihan aset belum seimbang dengan profil risiko negara
Laporan FATF–APG menekankan bahawa kerangka pemulihan aset Malaysia belum sepenuhnya sejajar dengan jenis kesalahan asal berisiko tinggi dan sederhana tinggi yang sering berlaku dalam negara. Ini termasuk jenayah seperti penipuan, rasuah, penyeludupan, penyalahgunaan kuasa dan kes penyelewengan sektor perdagangan.
Penilaian itu turut menyatakan bahawa meskipun terdapat peningkatan dalam keupayaan mengesan pergerakan mata wang rentas sempadan, Malaysia masih belum melaksanakan rampasan secara konsisten terhadap wang tunai yang diisytihar palsu atau tidak diisytihar.
Tambah laporan itu lagi, tindakan penalti bagi pelanggaran peraturan deklarasi mata wang rentas sempadan juga dianggap kurang berkesan dan tidak cukup memberi kesan pencegahan, sekali gus menjejaskan usaha menyekat aliran tunai haram keluar masuk negara.
Kepentingan pemulihan aset kepada Malaysia
Pemulihan aset merupakan komponen penting dalam memerangi pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan. Aset yang berjaya dipulihkan bukan sahaja mengurangkan keuntungan penjenayah tetapi juga mengembalikan sumber penting kepada kerajaan untuk pembangunan negara.
Dengan ekonomi Malaysia berdepan risiko aliran keluar wang haram dan jenayah kewangan merentas sempadan, laporan terbaharu ini menjadi cerminan keupayaan negara menangani kes besar. Namun ia juga menuntut pembaharuan menyeluruh bagi memastikan usaha pemulihan aset tidak hanya bergantung pada satu kes mega seperti 1MDB.
Pemantapan undang-undang, penguatkuasaan dan penalti
Pakar jenayah kewangan menyatakan bahawa antara langkah penting yang perlu diberi perhatian ialah:
- penyelarasan semula undang-undang penyitaan bagi meliputi lebih banyak kesalahan berisiko tinggi,
- pengukuhan penalti terhadap penyeludupan tunai rentas sempadan,
- peningkatan kerjasama risikan antara agensi dalam dan luar negara,
- latihan khusus untuk pegawai penyiasat serta pegawai pemulihan aset,
- dan pembudayaan pendekatan “follow the money” dalam setiap siasatan.
Malaysia telah menunjukkan kemampuan mengurus kes kompleks, tetapi laporan FATF–APG menggesa sistem lebih kukuh agar kejayaan tidak bersifat kes terpencil.
Laporan jenayah kewangan antarabangsa ini mengesahkan bahawa Malaysia berada di landasan yang betul dalam pemulihan aset, dengan pencapaian RM37.63 bilion yang jauh meninggalkan rekod lalu. Namun kebergantungan kepada satu kes berprofil tinggi menunjukkan perlunya reformasi lebih menyeluruh untuk memastikan kejayaan yang konsisten dalam semua kategori jenayah kewangan.
Dengan kerangka undang-undang yang diperkukuh, penguatkuasaan lebih tegas dan strategi rentas agensi yang menyeluruh, Malaysia berpotensi menjadi antara negara paling efektif dalam usaha pemulihan aset di rantau ini.
#Prezcom