KOTA KINABALU, 18 November 2025
Suasana politik Sabah kembali memanas apabila Gabungan Rakyat Sabah (GRS) hari ini melancarkan manifesto Pilihan Raya Negeri Sabah ke-17 dengan beberapa komitmen besar, termasuk pelaksanaan segera hak Sabah di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) serta cadangan menetapkan had maksimum dua penggal bagi jawatan Ketua Menteri. Manifesto itu diumumkan sendiri oleh Pengerusi GRS, Datuk Seri Hajiji Noor, dalam satu majlis pelancaran yang berlangsung di ibu negeri.
Dalam ucapannya, Hajiji menegaskan bahawa GRS tampil dengan gagasan besar bertemakan “Rumah Kita, Kita Jaga – Tanah Air Maju, Rakyat Berkemajuan”, yang menurutnya menjadi asas kepada hala tuju negeri untuk tempoh lima tahun akan datang. Beliau berkata manifesto tersebut dibina berasaskan empat rukun utama iaitu Sabah First, Sabah Forward, Sabah Prosper dan Sabah United, yang kemudian diterjemahkan ke dalam 16 strategi pembangunan menyeluruh.
Antara fokus utama manifesto itu ialah pelaksanaan hak Sabah yang termaktub di bawah Perlembagaan Persekutuan serta MA63. Menurut Hajiji, kerajaan negeri perlu mempercepat usaha mendapatkan kembali hak pentadbiran, kuasa autonomi tertentu dan pemberian khas 40 peratus hasil negeri yang masih tertangguh. Beliau menjelaskan bahawa perjuangan MA63 bukan sekadar slogan politik tetapi agenda yang harus dipertahankan sebagai hak negeri yang sah sejak pembentukan Malaysia.
Dalam perkembangan berkait reformasi pentadbiran, Hajiji turut mengumumkan cadangan memperkenalkan had maksimum dua penggal bagi jawatan Ketua Menteri. Beliau menyifatkan langkah itu sebagai pembaharuan institusi penting yang dapat mengukuhkan amalan tadbir urus, mencegah pengumpulan kuasa terlalu lama pada satu individu serta membuka peluang lebih luas kepada barisan pelapis untuk mentadbir negeri pada masa depan. Jika dilaksanakan, Sabah bakal menjadi negeri pertama di Malaysia yang menginstitusikan had penggal sedemikian.
Manifesto GRS turut memberi tumpuan kepada hala tuju ekonomi negeri melalui beberapa strategi utama. Antaranya ialah penubuhan Sabah Sovereign Wealth Fund sebagai dana kekayaan negeri untuk manfaat jangka panjang rakyat. Dana itu dijangka menjadi aset strategik bagi memastikan Sabah memiliki simpanan berstruktur demi generasi akan datang. Selain itu, manifesto menekankan pengukuhan sektor ekonomi tradisional serta pembukaan sektor baharu seperti tenaga boleh baharu, ekonomi digital, industri hiliran minyak dan gas, serta pelancongan berimpak tinggi.
Dalam aspek pembangunan rakyat, manifesto GRS memberi jaminan bahawa keperluan asas rakyat akan diberi perhatian serius. Ini termasuk penyediaan perumahan mampu milik, peluang pekerjaan dengan pendapatan bermaruah, pembangunan modal insan dan peningkatan bantuan sosial kepada golongan miskin tegar, warga emas serta komuniti pedalaman. Hajiji menegaskan bahawa pembangunan sosial dan ekonomi perlu bergerak seiring bagi memastikan rakyat Sabah menikmati taraf hidup lebih baik.
Soal perpaduan dan identiti Sabah turut menjadi sebahagian daripada komitmen besar manifesto ini. GRS menekankan pentingnya mengekalkan keharmonian negeri dengan pelbagai etnik, budaya dan agama, di samping memastikan Sabah kekal stabil secara politik agar segala rancangan pembangunan dapat dilaksanakan tanpa gangguan.
Pelancaran manifesto ini sekaligus menandakan tekad GRS untuk meneruskan usaha yang telah digerakkan di bawah Hala Tuju Sabah Maju Jaya (SMJ). Hajiji berkata usaha lima tahun lalu tidak boleh dibiarkan terhenti separuh jalan, sebaliknya mesti digandakan agar Sabah terus mara dan rakyat sentiasa berada di landasan kemajuan.
Dengan pelancaran manifesto tersebut, tumpuan seterusnya terarah kepada sejauh mana komitmen yang digariskan dapat diterjemahkan kepada tindakan sebenar, serta bagaimana rakyat Sabah akan menilai dan memberikan mandat kepada GRS pada hari pengundian.
#Prezcom