YANGON, 10 November
Tentera Myanmar memusnahkan hampir 150 bangunan yang dipercayai menjadi pusat operasi penipuan dalam talian berhampiran sempadan Thailand, termasuk gimnasium, spa dan kompleks karaoke. Tindakan itu menandakan usaha paling agresif junta setakat ini untuk mengekang kegiatan sindiket jenayah siber yang meraih puluhan bilion dolar setiap tahun, di tengah tekanan hebat daripada China dan masyarakat antarabangsa.
OPERASI PEMUSNAHAN PUSAT PENIPUAN KK PARK
Menurut laporan rasmi akhbar kerajaan The Global New Light of Myanmar, operasi besar-besaran itu memberi tumpuan di kawasan KK Park, sebuah kompleks jenayah yang terkenal di wilayah sempadan Tachileik dan Myawaddy iaitu lokasi utama bagi operasi penipuan yang menyasarkan mangsa di Asia Tenggara termasuk Malaysia.
Dalam serbuan tersebut, tentera Myanmar menemui 148 struktur bangunan, termasuk asrama pekerja, hospital empat tingkat dan pusat hiburan dua tingkat yang dilengkapi kemudahan mewah bagi sindiket dan “pegawai tinggi” yang menguruskan operasi.
“Sebanyak 101 bangunan telah dimusnahkan, manakala 47 lagi sedang dalam proses perobohan,” lapor akhbar itu. Pihak tentera mendakwa tindakan itu adalah sebahagian daripada “pelan pembersihan nasional” untuk mengekang aktiviti jenayah siber yang telah merosakkan reputasi Myanmar di mata dunia.
Bagaimanapun, laporan bebas daripada AFP dan saksi tempatan di sempadan Thailand melaporkan kedengaran letupan secara berselang-seli sejak operasi bermula, menimbulkan tanda tanya tentang tahap keselamatan dan sejauh mana ketelusan tindakan tersebut.
EKONOMI JENAYAH SIBER: INDUSTRI HARAM YANG SEMAKIN BERKEMBANG
Kawasan sempadan Myanmar-Thailand telah lama menjadi pusat kepada “kilang penipuan dalam talian” yang beroperasi secara terselindung di bawah kawalan milisi tempatan. Pekerja yang direkrut sering kali merupakan mangsa pemerdagangan manusia, manakala sebahagian lagi menyertai secara sukarela kerana dijanjikan gaji lumayan.
Aktiviti penipuan melibatkan pelbagai taktik termasuk ‘love scam’, pelaburan palsu, permainan kripto tiruan, dan skim perniagaan antarabangsa, dengan nilai kerugian dianggarkan mencecah lebih AS$12 bilion (RM57 bilion) setahun di rantau Asia Tenggara, menurut laporan Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC).
Beberapa kompleks seperti KK Park, Shwe Kokko dan Yatai City dipercayai berfungsi sebagai “syurga” kepada sindiket digital, dilengkapi sambungan internet satelit seperti Starlink bagi mengelak sekatan internet oleh kerajaan Thailand.
Selepas pendedahan penyiasatan oleh AFP pada Oktober lalu, syarikat induk Starlink, SpaceX, mengesahkan bahawa lebih 2,500 terminal satelit di sekitar kawasan berisiko tinggi telah diputuskan bagi menyekat akses kepada jaringan internet luar kawalan.
TEKANAN DARI CHINA DAN KOMUNITI ANTARABANGSA
China, sebagai sekutu utama tentera Myanmar, kini semakin lantang menuntut tindakan tegas terhadap pusat penipuan yang banyak mensasarkan rakyatnya sendiri. Sumber diplomatik dari Beijing memaklumkan bahawa lebih 7,000 pekerja sindiket telah dihantar pulang ke China pada Februari lalu, hasil tekanan berterusan daripada kerajaan China terhadap Naypyidaw.
Bagaimanapun, penganalisis keselamatan menjangkakan tindakan keras junta itu mungkin hanya bersifat sementara dan bersandarkan tekanan politik luar. “Tentera Myanmar sedang berjalan di atas tali halus,” kata Richard Horsey, penganalisis kanan dari International Crisis Group. “Jika mereka menutup sepenuhnya pusat-pusat ini, mereka akan kehilangan sumber kewangan utama daripada milisi yang kini menjadi sekutu penting dalam perang saudara.”
Kenyataan ini turut disokong oleh Human Rights Watch (HRW) yang menyifatkan operasi tersebut sebagai “pembersihan kosmetik” untuk meredakan tekanan antarabangsa tanpa membasmi akar jenayah sebenar.
KESAN SERANTAU DAN PERINGATAN KEPADA MALAYSIA
Malaysia turut berada dalam radar kesan jenayah ini. Laporan oleh Polis Diraja Malaysia (PDRM) mendapati hampir 1,200 rakyat Malaysia telah menjadi mangsa penipuan rentas sempadan di Myanmar, Kemboja dan Laos sejak 2022, dengan sebahagian daripadanya diperdagangkan dan dipaksa bekerja sebagai operator pusat panggilan palsu.
Kerajaan Malaysia melalui Kementerian Luar Negeri (Wisma Putra) sedang bekerjasama dengan ASEAN dan Interpol bagi memperkukuh operasi menyelamat mangsa serta mengawal rekrut kerja palsu yang ditawarkan melalui media sosial.
Selain itu, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) menasihati rakyat agar berwaspada terhadap tawaran kerja luar negara yang menjanjikan gaji tinggi dengan syarat “latihan segera di Thailand atau Myanmar”, kerana kebanyakan kes sebegini merupakan pintu masuk kepada jenayah pemerdagangan manusia digital.
Pemusnahan hampir 150 bangunan pusat penipuan oleh tentera Myanmar dilihat sebagai langkah penting, namun ramai pemerhati antarabangsa menganggapnya belum cukup untuk membasmi masalah sebenar. Selagi kerajaan tentera terus bergantung kepada milisi bersenjata yang mendapat keuntungan daripada operasi sindiket, jenayah siber ini dijangka akan terus berakar umbi.
Rantau ASEAN kini berdepan cabaran bersama untuk memperkukuh kerjasama risikan, sekatan digital rentas sempadan, dan mekanisme pelindungan pekerja agar tidak terjerat dalam “perhambaan digital moden”. Myanmar mungkin baru memulakan langkah pertama, tetapi usaha membanteras jenayah siber serantau masih jauh daripada selesai.
#Prezcom