KUALA LUMPUR, 3 November 2025
Bekas Perdana Menteri, Tun Dr Mahathir Mohamad, meluahkan rasa marah dan kecewa terhadap perjanjian perdagangan dua hala antara Malaysia dan Amerika Syarikat (AS) yang ditandatangani baru-baru ini, dengan mendakwa perjanjian itu sebagai bentuk “penyerahan kedaulatan ekonomi negara” demi mendapat pujian sementara daripada Washington.
Dalam satu kenyataan tegas di laman media sosialnya, Dr Mahathir menyifatkan perjanjian tersebut sebagai “penjajahan moden” yang mengikat Malaysia kepada kepentingan ekonomi dan politik AS termasuk sektor tenaga, teknologi dan bahan nadir bumi.
“Kita bersetuju membeli kapal terbang, gas dan jentera buatan mereka. Kita ikut kerangka digital mereka, beri hak keutamaan kepada syarikat AS terhadap hasil nadir bumi kita, buka pasaran mengikut terma mereka, dan patuh pada syarat mereka tentang siapa kita boleh atau tidak boleh berdagang,” tegas Dr Mahathir.
Beliau menambah, semua ini dilakukan hanya untuk mendapatkan “sedikit kelonggaran tarif dan pujian dari Presiden AS, Donald Trump.”
Isi Perjanjian dan Implikasi Terhadap Malaysia
Perjanjian perdagangan baharu itu digambarkan sebagai “reciprocal trade agreement”, tetapi menurut Dr Mahathir, ia lebih menyerupai bentuk dominasi ekonomi yang berat sebelah.
Antara butiran yang didakwa terkandung dalam perjanjian tersebut termasuk:
- Pembelian pesawat, gas dan mesin buatan AS secara besar-besaran.
- Penerimaan rangka kerja keselamatan siber dan digital yang berpaksikan standard AS.
- Hak eksklusif syarikat AS ke atas sebahagian sumber nadir bumi Malaysia.
- Pembukaan pasaran tempatan di bawah terma perdagangan yang ditentukan oleh Washington.
Sebagai balasan, Malaysia dikatakan hanya menerima pengurangan tarif eksport dan beberapa insentif dagangan kecil, yang disifatkan oleh Dr Mahathir sebagai “serbuk roti yang ditinggalkan selepas jamuan.”
Amaran Tentang Neo-Kolonialisme dan Hilangnya Maruah Negara
Dr Mahathir mengingatkan bahawa perjanjian seperti ini bertentangan dengan semangat kemerdekaan 1957 dan menafikan perjuangan panjang negara untuk keluar daripada belenggu pengaruh asing.
“Tahun 1957, kita berjuang untuk menentukan nasib sendiri. Tahun 1981, kita menebus saham Guthrie daripada tangan British dalam serangan subuh di London. Kita lancarkan kempen ‘Buy British Last’ untuk mengingatkan dunia bahawa Malaysia bukan boneka,” katanya.
Beliau menegaskan bahawa apa yang berlaku kini bukanlah “kerjasama ekonomi,” tetapi “penyerahan semula kedaulatan kepada kuasa luar.”
“Perjanjian ini bukan tentang perdagangan. Ia adalah penaklukan ekonomi yang diselindung dengan diplomasi. Kita sedang mengulangi kesilapan yang pernah diperjuangkan oleh pemimpin terdahulu untuk dielakkan,” ujar beliau lagi.
Dr Mahathir juga memberi amaran bahawa klausa keluar dalam perjanjian itu tidak bermakna Malaysia boleh melepaskan diri dengan mudah, kerana tekanan politik dan ekonomi daripada Washington akan sentiasa mengikat tangan kerajaan.
“Kalau kerajaan mengharapkan klausa keluar untuk melindungi diri, maka ia menunjukkan kelemahan dalam rundingan. Tak pandai berunding, tapi sanggup menyerah.”
Sindiran Terhadap Kerajaan dan Isu Moral Antarabangsa
Bekas Perdana Menteri itu turut menyindir pemimpin semasa yang didakwanya “bersembunyi di sebalik bahasa diplomatik dan slogan kerjasama,” sambil mengorbankan prinsip maruah negara.
“Jangan berselindung di sebalik kata-kata indah tentang kerjasama dan kemajuan. Hakikatnya, kerajaan telah menukar kemerdekaan kita dengan sedikit keuntungan ekonomi kerana terlalu ingin disukai oleh kuasa luar,” katanya.
Dalam kenyataannya, beliau turut mengaitkan perjanjian tersebut dengan isu moral antarabangsa, mengkritik tindakan Malaysia menjalin hubungan erat dengan negara yang “terlibat dalam sokongan terhadap penindasan rakyat Palestin.”
Perjanjian yang Mencetuskan Kontroversi
Perjanjian perdagangan Malaysia–AS itu ditandatangani di Washington bulan lalu oleh Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri, Datuk Seri Tengku Zafrul Aziz, dan Wakil Perdagangan AS, Katherine Tai.
Kerjasama itu diumumkan sebagai langkah memperkukuh hubungan strategik antara kedua-dua negara dalam sektor tenaga, teknologi, serta keselamatan siber. Namun, laporan dalaman menunjukkan bahawa syarikat-syarikat AS diberikan keutamaan dalam pelaburan dan eksploitasi sumber nadir bumi Malaysia, termasuk elemen kritikal seperti yttrium, dysprosium dan neodymium yang penting untuk industri pertahanan dan automotif.
Penganalisis antarabangsa menyifatkan perjanjian itu sebagai sebahagian daripada strategi geopolitik AS untuk mengimbangi pengaruh China di Asia Tenggara, dengan Malaysia kini dilihat sebagai “rakan ekonomi utama baharu” Washington di rantau ini.
Pandangan Awam dan Analisis Ekonomi
Pakar ekonomi tempatan menyuarakan kebimbangan bahawa perjanjian tersebut boleh menyebabkan Malaysia kehilangan kelebihan rundingan dalam jangka panjang, terutamanya jika peraturan perdagangan ditentukan sepenuhnya oleh pihak luar.
Profesor Ekonomi Antarabangsa Universiti Malaya, Dr Roslan Rahman, menegaskan bahawa Malaysia perlu berhati-hati agar tidak terperangkap dalam perang perdagangan dua kuasa besar dunia.
“Jika Malaysia tunduk sepenuhnya kepada terma ekonomi Washington, kita bukan lagi pemain strategik — kita hanya akan jadi pelengkap kepada agenda kuasa asing,” katanya.
Bagi Dr Mahathir, isu ini bukan sekadar perjanjian dagang tetapi soal maruah dan kedaulatan negara.
Beliau melihatnya sebagai satu langkah ke belakang selepas lebih enam dekad Malaysia berdiri atas kaki sendiri sebagai negara merdeka.
“Apa yang berlaku ini bukan kemajuan. Ia adalah pengunduran — daripada negara bebas kepada negara yang sekali lagi bergantung pada belas ihsan kuasa luar,” tulis beliau mengakhiri kenyataannya.
#Prezcom