KUALA LUMPUR, 31 Oktober 2025
Mesyuarat Menteri-Menteri Pertahanan ASEAN (ADMM) ke-19 yang berlangsung di ibu negara minggu ini dijangka mencipta sejarah apabila akan menerima pakai 25 inisiatif baharu serantau – jumlah tertinggi pernah direkodkan dalam tempoh satu tahun sejak penubuhan ADMM pada 2006.
Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, memaklumkan bahawa mesyuarat kali ini akan memberi tumpuan kepada pengeluaran kenyataan bersama bersejarah mengenai kerjasama dalam bidang Kecerdasan Buatan (AI), menjadikannya kenyataan pertama seumpamanya yang dikeluarkan oleh sebuah organisasi pertahanan serantau di dunia.
AI Dalam Pertahanan: Inovasi dengan Akauntabiliti
Menurut Mohamed Khaled, perkembangan pesat teknologi AI kini bukan sahaja mengubah landskap industri global, tetapi juga membawa impak besar kepada sektor keselamatan dan pertahanan.
“Kemajuan pesat AI kini turut membentuk landskap pertahanan, menawarkan keupayaan baharu tetapi pada masa yang sama mewujudkan risiko baharu,” jelas beliau.
Kenyataan bersama itu, katanya, akan menegaskan pendirian ASEAN untuk mendekati pembangunan dan penggunaan AI secara bertanggungjawab, telus dan beretika, dengan menekankan keseimbangan antara inovasi dan akauntabiliti.
“Ini bukan sekadar kenyataan simbolik, tetapi satu langkah konkrit ke arah pembentukan norma serantau dalam penggunaan AI untuk tujuan keselamatan dan pertahanan. Ia menggariskan komitmen ASEAN terhadap tadbir urus teknologi yang selamat dan berasaskan nilai kemanusiaan,” katanya pada sidang media selepas meninjau persiapan mesyuarat di Pusat Konvensyen Kuala Lumpur (KLCC), hari ini.
Timor-Leste Sertai ADMM Buat Pertama Kali
Antara sorotan penting sidang kali ini ialah penyertaan rasmi Timor-Leste buat julung kali dalam ADMM dan ADMM-Plus sebagai anggota ASEAN ke-11, menandakan langkah penting dalam pengukuhan integrasi pertahanan serantau.
“Penyertaan Timor-Leste membuktikan komitmen ASEAN terhadap semangat inklusiviti dan perpaduan serantau. Ia membuka lembaran baharu kepada usaha membina keupayaan kolektif dalam keselamatan dan pertahanan bersama,” ujar Mohamed Khaled.
Dalam pada itu, mesyuarat kali ini turut memperluas jaringan kerjasama antarabangsa dengan kemasukan dua pemerhati baharu dalam Working Group Experts ADMM-Plus iaitu Jerman dan Turki, menjadikan kumpulan kerja ini lebih dinamik dan pelbagai dari segi perspektif keselamatan global.
Peningkatan Keupayaan Bantuan Kemanusiaan dan Pengurusan Bencana (HADR)
Satu lagi pencapaian utama ADMM ke-19 ialah pengesahan Prosedur Operasi Standard (SOP) baharu bagi Misi Bantuan Kemanusiaan dan Bencana ASEAN (HADR).
Inisiatif ini bertujuan memperkukuh keupayaan rantau ASEAN dalam bertindak balas terhadap bencana besar melalui penyelarasan yang lebih pantas, sistem komunikasi bersepadu dan protokol bantuan bersama yang lebih berkesan.
“Prosedur ini akan memastikan koordinasi yang cekap dan respons pantas ketika berlaku krisis bencana, sama ada di darat, laut atau udara. Ia akan mempertingkatkan daya tahan ASEAN dalam menghadapi cabaran kemanusiaan,” katanya.
Menangani Ancaman Baharu dan Kompleks
Selain isu bencana dan teknologi AI, ADMM ke-19 juga memberi tumpuan kepada ancaman keselamatan baharu dan kompleks, termasuk keselamatan siber, keselamatan maritim dan perlindungan infrastruktur kritikal bawah laut.
Mohamed Khaled menjelaskan bahawa ancaman moden kini tidak lagi berbentuk konvensional, sebaliknya muncul dalam bentuk gangguan digital, pencerobohan data dan sabotaj terhadap sistem teknologi strategik.
“ADMM akan memperkukuh rangka kerja kerjasama serantau bagi mengesan dan mengekang ancaman ini. ASEAN perlu berada di barisan hadapan dalam memantapkan pertahanan digital dan keselamatan siber, kerana peperangan masa depan tidak lagi berlaku di medan tempur, tetapi di ruang maya dan infrastruktur maklumat,” tegas beliau.
Beliau turut menambah bahawa kerjasama ASEAN dengan rakan strategik seperti Amerika Syarikat, China, Jepun, India dan Rusia di bawah ADMM-Plus akan terus dipertingkat untuk memastikan rantau ini kekal stabil dan bebas daripada konflik geopolitik.
Kuala Lumpur Jadi Tuan Rumah ADMM-Plus
Sidang kali ini juga akan disusuli dengan Mesyuarat Menteri-Menteri Pertahanan ASEAN Plus (ADMM-Plus) yang menghimpunkan 18 negara, termasuk kuasa besar dunia. Ia dijangka menjadi platform utama untuk memperkukuh diplomasi pertahanan dan meningkatkan persefahaman strategik antara ASEAN dan rakan luarnya.
Malaysia sebagai tuan rumah turut menekankan kepentingan pendekatan defence diplomacy yang seimbang, dengan menumpukan kepada kerjasama bukan peperangan seperti bantuan bencana, rondaan maritim bersama dan pertukaran latihan ketenteraan.
ADMM ke-19 bukan sekadar forum perbincangan pertahanan, tetapi medan penyatuan strategik ASEAN dalam menghadapi cabaran keselamatan baharu abad ke-21. Dengan 25 inisiatif baharu – termasuk kenyataan bersejarah mengenai AI dan SOP bencana serantau – mesyuarat ini memperkukuh kedudukan ASEAN sebagai blok serantau yang progresif, adaptif dan berdaya tahan.
Seperti yang ditegaskan oleh Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, masa depan pertahanan bukan lagi tentang persenjataan semata-mata, tetapi tentang kebijaksanaan, kesiapsiagaan dan kerjasama tanpa sempadan.