KUALA LUMPUR, 25/04/2025
Ramai pengguna selama ini mempercayai bahawa minuman dalam botol kaca lebih selamat dan mesra alam berbanding botol plastik. Namun, kajian terbaharu oleh Agensi Keselamatan Makanan Perancis (ANSES) mendedahkan sebaliknya, apabila mendapati minuman yang dibotolkan dalam kaca mengandungi lima hingga 50 kali ganda lebih banyak mikroplastik berbanding yang disimpan dalam botol plastik atau logam.
Penemuan yang diterbitkan pada Jun 2025 ini mendapati purata pencemaran mencecah 100 partikel mikroplastik bagi setiap liter minuman seperti teh sejuk, jus buah, soda dan bir. Lebih mengejutkan, punca utama pencemaran bukan terletak pada kaca itu sendiri, tetapi daripada cat pada penutup botol yang terurai apabila terdedah kepada haba atau proses pengedaran.
Fenomena pencemaran mikroplastik bukanlah isu baharu. Kajian sejak 2020 sudah pun mengaitkan uncang teh polipropilena dengan pelepasan berbilion partikel plastik ke dalam minuman. Namun, dapatan terkini memperlihatkan tahap pencemaran yang lebih membimbangkan kerana ia berlaku pada hampir semua jenis pembungkusan minuman, termasuk kaca yang selama ini dianggap paling selamat.
Penemuan ANSES turut sejajar dengan laporan antarabangsa lain yang menunjukkan mikroplastik kini boleh ditemui dalam hampir semua aspek kehidupan. Pada April 2025, laporan The Guardian mendedahkan partikel mikroplastik bukan sahaja terdapat dalam darah dan paru-paru manusia, tetapi juga ditemui dalam tisu otak, uri (placenta) dan janin yang sedang berkembang.
Pakar kesihatan memberi amaran bahawa walaupun saiz mikroplastik terlalu kecil untuk dilihat, implikasi terhadap kesihatan manusia berpotensi besar. Kajian haiwan mendapati partikel ini boleh menyebabkan keradangan, gangguan hormon, masalah kesuburan, dan kerosakan organ dalaman.
Kajian awal terhadap manusia pula mengaitkan pendedahan berterusan dengan risiko penyakit kardiovaskular, dementia dan kelahiran pramatang. Hakikat bahawa mikroplastik kini ditemui dalam organ penting manusia menandakan isu ini bukan lagi sekadar pencemaran alam sekitar, tetapi krisis kesihatan global yang semakin mendesak.
Bagi Malaysia, isu ini sangat signifikan kerana negara ini masih bergelut dengan penggunaan plastik sekali guna pada skala besar. Menurut WWF, rakyat Malaysia menghasilkan lebih 148,000 tan plastik pembungkus setiap tahun, dengan kadar kitar semula masih rendah sekitar 30 peratus. Ini bermakna rakyat Malaysia mungkin antara yang paling terdedah kepada pencemaran mikroplastik melalui minuman harian, termasuk teh tarik, kopi ais, dan minuman botol komersial.
Pakar tempatan menegaskan bahawa kesedaran awam perlu ditingkatkan segera. Pengguna boleh mengambil langkah kecil dengan mengelakkan minuman panas dalam bekas plastik, memilih cawan kaca atau keluli tahan karat, serta meminimumkan penggunaan uncang teh sintetik. Dalam masa yang sama, pihak berkuasa perlu mengetatkan peraturan terhadap industri pembungkusan makanan dan minuman, serta mempercepat usaha penyelidikan bagi memahami tahap risiko sebenar kepada kesihatan rakyat.
Penemuan kajian ANSES dan laporan antarabangsa pada 2025 jelas membuktikan bahawa mikroplastik kini menyelinap dalam setiap aspek kehidupan, termasuk minuman yang kita anggap selamat. Jika selama ini kita percaya botol kaca adalah alternatif yang lebih sihat dan lestari, kini realiti saintifik menolak tanggapan itu.
Masyarakat antarabangsa, termasuk Malaysia, berdepan cabaran untuk bukan sahaja mengawal pencemaran plastik di persekitaran, tetapi juga mencari penyelesaian untuk melindungi kesihatan manusia daripada ancaman senyap yang kita “teguk” setiap hari. Persoalannya, adakah kita sanggup terus berpura-pura selesa atau sudah tiba masanya tindakan serius diambil sebelum generasi seterusnya mewarisi tubuh yang dipenuhi plastik?
#Prezcom