PETALING JAYA, 18/08/2025
Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) diingatkan agar semakan prosedur operasi standard (SOP) menangani kes buli sekolah bukan sekadar melibatkan proses “lapor, siasat, hukum” tetapi mesti dilengkapkan dengan mekanisme intervensi awal, perlindungan mangsa dan tindakan susulan yang jelas.
Pengerusi Parent Action Group for Education (PAGE), Noor Azimah Rahim, berkata definisi buli perlu diperincikan dalam SOP baharu supaya setiap insiden tidak boleh lagi dianggap “sekadar gurauan”. Beliau menegaskan, langkah keselamatan segera untuk melindungi mangsa mesti digariskan, termasuk tempoh masa wajib untuk tindakan susulan serta penglibatan ibu bapa.
Cadangan Pelaksanaan Tindakan Segera
Menurut Noor Azimah, semua aduan buli perlu direkodkan ke dalam sistem KPM dalam tempoh 24 jam oleh pengetua atau guru disiplin. Sekiranya tiada tindakan atau susulan direkodkan dalam masa tujuh hari, aduan itu mesti dieskalasi secara automatik kepada pejabat pendidikan daerah atau jabatan pendidikan negeri.
Beliau turut mencadangkan agar tindakan disiplin diambil terhadap pendidik yang mengabaikan aduan, bermula dengan amaran bertulis, penggantungan tugas, malah pemecatan dalam kes serius. “Jika pelajar cedera parah atau meninggal dunia kerana aduan terdahulu diabaikan, pertuduhan cuai jenayah wajar dipertimbangkan,” tegasnya.
Langkah Teknologi & Saluran Aduan
KPM kini turut menambah baik portal Aduan Buli agar lebih mesra pengguna dan membenarkan pengadu membuat laporan secara tanpa nama. Noor Azimah mengesyorkan sistem itu mempunyai komunikasi dua hala yang sulit, dikendalikan oleh unit khas di kementerian bagi memastikan siasatan bebas daripada pengaruh pihak sekolah.
Beliau turut mencadangkan pemberian ID kes kepada pelajar untuk memantau perkembangan aduan, serta pelbagai saluran akses – laman web, aplikasi mudah alih, SMS atau WhatsApp – supaya pelajar yang tidak mempunyai internet di rumah tetap boleh melapor.
Pandangan Pihak Keselamatan dan Komuniti
Pengerusi Alliance For A Safe Community, Tan Sri Lee Lam Thye, menyambut baik semakan SOP dan menegaskan bahawa guru perlu dilatih mengenal pasti dan menangani kes buli, termasuk di peringkat prasekolah. Beliau turut mengesyorkan pemasangan kamera litar tertutup (CCTV) di kawasan berisiko tinggi di sekolah sebagai pencegahan dan bukti siasatan.
“Jika semua langkah ini gagal, kerajaan mungkin perlu mempertimbangkan undang-undang khusus menangani buli sekolah, namun perundangan perlu menjadi pilihan terakhir,” katanya.
Peranan Keluarga & Asuhan di Rumah
Pengerusi Children’s Protection Society Kuala Lumpur, Tengku Asra Jehan Tengku Azlan, mengingatkan bahawa budaya buli sering bermula atau dibiarkan berkembang di rumah. Beliau menekankan kepentingan mendidik anak dengan empati, rendah hati, dan rasa hormat sejak kecil, agar mereka tidak membesar dengan sikap angkuh atau rasa berhak yang melampau.
Tengku Asra turut mencadangkan sekolah menyediakan sesi “semakan kesihatan mental secara sulit” oleh kaunselor terlatih, serta memastikan semua laporan buli didokumenkan dan disiasat tanpa pengecualian. “Dalam kes serius, agensi perlindungan kanak-kanak perlu dilibatkan untuk memastikan tindakan neutral dan berkesan,” katanya.
Latar Belakang Semakan SOP
Pengarah Pendidikan, Azam Ahmad, sebelum ini mengumumkan SOP keselamatan sekolah dan pengurusan disiplin akan disemak semula susulan kes kematian pelajar tingkatan satu, Zara Qairina Mahathir, pada Julai lalu. Beliau berkata, guru atau pegawai pendidikan di peringkat daerah dan negeri yang gagal bertindak terhadap aduan buli akan dikenakan tindakan, namun butiran lanjut belum diperincikan.
Semakan SOP anti-buli KPM adalah peluang penting untuk mengubah pendekatan daripada sekadar reaktif kepada proaktif. Dengan kombinasi definisi jelas, tempoh masa wajib tindakan, teknologi pemantauan, latihan guru, kerjasama ibu bapa, serta pendidikan nilai di rumah, budaya buli di sekolah dapat dikekang dengan lebih berkesan. Namun, kejayaan pelaksanaan bergantung kepada kesungguhan semua pihak memastikan setiap aduan diambil serius dan tidak berakhir sekadar di atas kertas.
SUMBER: Free Malaysia Today (FMT)
#Prezcom