KUALA LUMPUR, 5/8/2025
Timbalan Yang Dipertua Dewan Rakyat, Datuk Ramli Mohd Nor, mencadangkan agar penjawat awam yang membongkar kegiatan rasuah dalam sektor perkhidmatan awam diberi ganjaran wang tunai sebagai galakan kepada budaya pelaporan (whistleblowing) secara berani dan bertanggungjawab. Cadangan itu dikemukakan dalam sesi perbahasan di Dewan Rakyat hari ini dan menyentuh isu salah guna kuasa yang masih berleluasa dalam agensi penguatkuasaan negara.
Ramli berkata insentif seperti ganjaran RM1,000 hingga RM2,000 secara rahsia kepada pemberi maklumat mampu menjadi pemangkin utama kepada usaha kerajaan membanteras korupsi dari dalam sistem sendiri. Beliau menegaskan bahawa pelaporan dalaman tanpa perlindungan atau ganjaran sering berdepan cabaran besar, termasuk ketakutan terhadap tindakan balas dan marginalisasi.
Cadangan Ramli hadir beberapa jam selepas Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail, memaklumkan bahawa Kementeriannya kini sedang memperketat langkah kawalan tatakelakuan anggota penguat kuasa, terutamanya di pintu masuk utama negara seperti Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA).
KLIA sebelum ini dikaitkan dengan pelbagai tuduhan wujudnya sindiket yang bersubahat dengan pegawai penguat kuasa bagi membenarkan kemasukan pelancong atau individu tertentu tanpa melalui prosedur pemeriksaan imigresen yang sah. Saifuddin mendedahkan bahawa 26 pegawai penguat kuasa telah dipecat tahun lalu kerana terlibat dalam sindiket yang menetapkan ‘kaunter khas’ untuk melepaskan individu tertentu masuk ke negara ini tanpa proses sah.
Ramli menekankan bahawa tanpa keberanian dari dalam, banyak kes rasuah tidak akan dapat dibongkar oleh agensi luar seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) atau Lembaga Tatatertib. Justeru, beliau mencadangkan agar pelaksanaan dasar ganjaran kepada pemberi maklumat dibuat secara halus dan rahsia untuk melindungi identiti mereka, tetapi tetap memberi motivasi kepada integriti dalam sektor awam.
Beliau berkata, pendekatan ini boleh dimasukkan dalam dasar pentadbiran kerajaan sama ada melalui pindaan undang-undang sedia ada atau penambahan dalam pekeliling perkhidmatan awam.
Sementara itu, Saifuddin menyatakan bahawa Kementerian Dalam Negeri kini dalam proses melaksanakan sistem saringan penumpang awal (Advance Passenger Screening System) menjelang akhir tahun ini. Sistem ini bertujuan mengenal pasti risiko lebih awal sebelum pelancong tiba di Malaysia dan mengurangkan kebergantungan mutlak kepada proses semakan fizikal di lapangan terbang.
Langkah itu turut bertujuan menutup ruang manipulasi sistem oleh sindiket atau pegawai yang tidak berintegriti. KLIA, sebagai lapangan terbang utama negara, dilihat sebagai barisan hadapan imej Malaysia dan sebarang kebocoran sistem bukan sahaja menjejaskan keselamatan, malah boleh merosakkan reputasi antarabangsa negara.
Cadangan pemberian ganjaran kepada pemberi maklumat dilihat sebagai isyarat penting bahawa kerajaan kini mengiktiraf peranan dalaman sebagai benteng pertama dalam mencegah rasuah. Usul ini juga boleh membuka ruang reformasi lebih besar dalam dasar perlindungan pemberi maklumat, termasuk semakan semula Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010 (Akta 711) yang dikritik kerana masih memberi ruang kepada pendedahan identiti dan tindakan balas terhadap pelapor.
Beberapa badan seperti CUEPACS dan Transparency International Malaysia sebelum ini telah mencadangkan penambahbaikan terhadap undang-undang dan pelaksanaan prosedur pemberian maklumat agar lebih holistik dan menjamin keselamatan serta maruah pemberi maklumat.
Cadangan pemberian ganjaran kepada penjawat awam yang berani melaporkan rasuah secara dalaman menandakan langkah ke hadapan dalam memerangi budaya diam dan ketakutan dalam sistem perkhidmatan awam. Ketika kerajaan sedang berusaha memperkukuh kepercayaan rakyat terhadap integriti institusi awam, insentif kepada keberanian dan kejujuran bukan hanya wajar, tetapi kritikal.
Kejayaan pelaksanaan dasar ini akan bergantung kepada kejelasan peraturan, kerahsiaan identiti, dan jaminan perlindungan undang-undang kepada pelapor. Jika dilakukan dengan betul, ia mampu menjadi peluru emas dalam perang menentang rasuah yang terlalu lama mengakar dalam sistem.
#Prezcom