KUALA LUMPUR, 19/7/2025. Kerajaan Persekutuan menegaskan bahawa pendekatan sedia ada bagi mengawal populasi anjing jalanan – yang dikenali sebagai kaedah trap‑reclaim‑rehome‑dispose (TRRD) akan terus dilaksanakan. Kenyataan ini disampaikan oleh jurucakap Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) pada 18 Julai 2025 di Petaling Jaya, yang turut menekankan komitmen kementerian untuk menimbang cadangan-cadangan baharu secara berhati-hati. Menurut jurucakap berkenaan, kaedah TRRD dianggap paling praktikal kerana ia mengimbangi keperluan keselamatan awam dengan layanan berperikemanusiaan terhadap anjing liar
Garis panduan TRRD, yang diperkenalkan pada tahun 2014, menggariskan proses pengurusan anjing jalanan secara teratur. Ia bermula dengan tangkapan oleh pihak berkuasa tempatan sebelum haiwan berkenaan ditempatkan di pusat perlindungan sementara. Di pusat ini, pemilik boleh menuntut semula haiwan peliharaan mereka. Anjing yang tidak dituntut akan ditawarkan untuk diambil sebagai haiwan angkat, manakala hanya haiwan yang sakit tenat atau berpotensi mengancam keselamatan awam dibenarkan disuntik mati oleh doktor haiwan bertauliah.
Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Nga Kor Ming, pernah menjelaskan bahawa prosedur suntikan mati merupakan pilihan terakhir dan hanya digunakan untuk haiwan yang benar-benar memerlukannya. Walau bagaimanapun, KPKT mengakui terdapat kekurangan yang perlu diperbaiki dalam pelaksanaan TRRD. Oleh itu, kementerian sedang memperhalusi syarat-syarat teknikal baharu bagi menyeragamkan pelaksanaan polisi ini di seluruh pihak berkuasa tempatan. Sebarang cadangan alternatif akan dikaji secara menyeluruh, termasuk mengambil kira maklum balas daripada agensi-agensi lain, menilai keberkesanan, kos, kesesuaian pelaksanaan dan penerimaan masyarakat. Pendekatan ini diambil bagi memastikan setiap perubahan dasar berasaskan bukti dan mendapat sokongan rakyat.
Komuniti kebajikan haiwan pula terus menyuarakan pandangan mereka. Presiden Persatuan Kebajikan Haiwan Malaysia (MAA), Arie Dwi Andika, menyeru agar undang-undang di peringkat pihak berkuasa tempatan diseragamkan supaya garis panduan yang jelas diwujudkan, terutamanya berkaitan kriteria suntikan mati dan pengendalian anjing jalanan selepas ditangkap. Beliau menegaskan bahawa perbezaan amalan antara daerah menyebabkan usaha pengurusan tidak konsisten, sekali gus menimbulkan pelbagai masalah kebajikan dan keselamatan.
Pada masa yang sama, badan-badan bukan kerajaan seperti Global Human Rights Federation (GHRF) mengemukakan alternatif melalui cadangan kaedah trap‑neuter‑vaccinate‑return‑manage (TNVR‑M). Cadangan ini melibatkan program pensterilan berskala nasional, pemvaksinan dan pengembalian semula anjing ke kawasan asal selepas rawatan. Menerusi kaedah ini, hanya anjing yang dianggap “bermasalah” akan ditempatkan di pusat perlindungan khas, manakala yang lain akan terus hidup dalam komuniti dengan populasi terkawal. Menyedari terdapat permintaan yang tinggi terhadap program TNR, KPKT tidak menghalang pelaksanaan program tersebut oleh NGO atau pihak berkuasa tempatan selagi ia tidak menimbulkan aduan gangguan awam atau risiko keselamatan.
Isu anjing jalanan bukan sekadar terhad kepada soal kebajikan haiwan, tetapi mempunyai kaitan rapat dengan kesihatan awam, keselamatan komuniti dan nilai kemanusiaan. Pertubuhan Filbert’s Foundation for Furry Friends (F5), misalnya, mendakwa populasi anjing liar di Malaysia mencecah jutaan ekor dan menuntut pelaksanaan program pensterilan besar-besaran di seluruh negara. Jumlah anjing yang begitu besar membawa risiko penyakit seperti rabies dan menimbulkan ketidakselesaan dalam kalangan masyarakat, terutama di kawasan perumahan.
Fenomena ini turut mendapat perhatian peguam hak asasi haiwan, Rajesh Nagarajan, yang baru-baru ini menggesa orang ramai mencabar tindakan beberapa majlis bandaraya yang mengenakan saman terhadap individu yang memberi makan anjing jalanan. Menurutnya, larangan memberi makan haiwan liar bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan dan boleh disifatkan sebagai penyalahgunaan kuasa. Kehadiran kumpulan-kumpulan pejuang kebajikan ini menunjukkan wujudnya keinginan masyarakat untuk melihat dasar yang lebih mesra haiwan, sekali gus mengekalkan keselamatan awam
Dalam situasi semasa, kerajaan kekal berpegang kepada pendekatan TRRD kerana ia menyediakan rangka kerja terperinci bagi menguruskan populasi anjing jalanan. Namun, kesediaan KPKT untuk mengkaji cadangan lain menunjukkan bahawa dasar ini tidak statik. Penggubal dasar, pihak berkuasa tempatan, NGO dan masyarakat perlu bekerjasama bagi memastikan solusi yang dipilih bukan sahaja efektif, tetapi juga melindungi kesejahteraan haiwan serta keharmonian komuniti. Mengimbangi keperluan manusia dengan hak haiwan memerlukan pendekatan seimbang yang berterusan, pendidikan awam mengenai pemeliharaan haiwan peliharaan, dan tanggungjawab kolektif untuk memastikan negara kekal bersih, selamat dan berperikemanusiaan.
#Prezcom