KOTA BHARU, 15 Jun 2025. Ribuan bas ekspres dan persiaran di Malaysia dipercayai beroperasi secara haram melalui pajakan permit, sekali gus mencabuli syarat pelesenan di bawah Akta Pengangkutan Awam Darat 2010. Perkara ini didedahkan oleh Pertubuhan Pengusaha Bas Bumiputera Malaysia (PPBBM) susulan tragedi kemalangan maut di Gerik yang meragut 15 nyawa awal minggu ini.
Menurut Pengerusi PPBBM, Zainal Abidin Mehat, perbuatan memajak permit bas kepada pihak ketiga bukan sahaja telah menjadi amalan biasa dalam industri, malah ia kini mencetuskan persoalan serius berkaitan keselamatan penumpang dan integriti penguatkuasaan undang-undang.
Bayaran RM500 Sebulan, Untung Puluhan Ribu Ringgit
Zainal mendedahkan bahawa syarikat-syarikat tertentu memiliki sehingga ratusan permit, yang kemudian dipajakkan kepada pengusaha lain dengan kadar purata RM500 sebulan bagi setiap permit.
“Bayangkan jika satu syarikat ada 100 permit dan memajak kesemuanya, mereka boleh memperoleh puluhan ribu ringgit sebulan tanpa mengendalikan satu pun operasi bas,” jelas beliau.
Modus operandi biasa melibatkan bekas pemandu bas yang membeli bas terpakai berusia lebih 10 tahun pada harga RM70,000 hingga RM100,000, dicat semula untuk kelihatan baharu, dan digunakan sebagai bas ekspres atau persiaran dengan permit pajakan yang diperoleh daripada syarikat lain.
Pengusaha Elak APAD dan MOTAC, Beroperasi Secara Sembunyi
Menurut PPBBM, pengusaha tidak mahu berurusan dengan Agensi Pengangkutan Awam Darat (APAD) atau Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya (MOTAC) kerana enggan menanggung kos permohonan dan keperluan pematuhan, lalu memilih jalan pintas melalui pajakan permit. “Mereka ini hanya mahu cepat kaya, tetapi langsung tidak faham atau tidak peduli tentang tanggungjawab sebagai pengusaha bas,” tegas Zainal.
Lebih membimbangkan, banyak bas pajakan ini beroperasi secara tersembunyi, dan jika terdapat operasi besar-besaran oleh penguat kuasa, bas-bas ini akan digantung operasi sementara untuk mengelak dikesan.
Isu Terbongkar Selepas Tragedi Gerik – Lesen Syarikat Dibatalkan
Pendedahan ini mencuat selepas kemalangan tragik di Jalan Raya Timur-Barat berhampiran Gerik, yang melibatkan bas persiaran membawa pelajar UPSI dan mengorbankan 15 orang. Bas tersebut didapati menggunakan permit yang dipajak dan tidak memasang sistem Pengesanan Global (GPS) seperti diwajibkan. Menteri Pengangkutan, Anthony Loke, dalam sidang media baru-baru ini mengesahkan bahawa lesen syarikat bas berkenaan telah dibatalkan, dan tindakan sama akan diambil terhadap syarikat lain yang melanggar syarat lesen termasuk memajak permit.
Desakan Kepada Kerajaan: Hapuskan Amalan Pajakan Permit
PPBBM menyokong langkah drastik yang diambil oleh Kementerian Pengangkutan dan menggesa agar:
- Penguatkuasaan diperketatkan, termasuk pemeriksaan mendadak terhadap kenderaan di terminal dan lebuh raya.
- Permit dikeluarkan hanya kepada pengusaha yang menjalankan operasi sendiri, bukan sebagai aset pelaburan.
- Pusat data permit digital diwujudkan supaya maklumat pemilik permit, pengendali sebenar dan nombor pendaftaran bas dapat disemak dengan mudah.
“Jika tidak ada tindakan tegas, amalan ini akan terus berlaku secara berleluasa, dan malangnya, hanya akan terdedah selepas berlaku tragedi seperti di Gerik,” kata Zainal.
Pendedahan ini menyerlahkan kecuaian sistemik dalam industri pengangkutan awam negara, di mana keuntungan jangka pendek mengatasi tanggungjawab terhadap keselamatan pengguna. Tiba masanya kerajaan mengambil pendekatan lebih tegas, terbuka dan bersepadu untuk menyelamatkan industri daripada manipulasi segelintir pihak.
Keselamatan penumpang bukan urusan sampingan – ia mesti menjadi teras dalam pengeluaran lesen, penguatkuasaan permit dan pengendalian operasi bas di seluruh negara.
Kredit: Berita Harian
#Prezcom