Kuala Lumpur, 22 November 2023, 17:10 – LEBIH banyak tindakan perlu diambil untuk melindungi kesihatan global dengan memerangi ancaman pencemaran udara – seperti yang diungkapkan oleh kajian baru yang menghubungkan pendedahan jangka panjang kepada pencemaran udara dengan peningkatan risiko Covid-19, kata pakar kesihatan. Mereka menyatakan bahawa penemuan ini sekali lagi menyoroti kepentingan mempromosikan persekitaran yang lebih sihat kerana ia mempunyai hubungan yang tidak terpisah dengan kesihatan. Profesor Dr. Moy Foong Ming daripada Jabatan Perubatan Sosial dan Pencegahan, Fakulti Perubatan, Universiti Malaya, berkata, berdasarkan bukti sedia ada tentang alam sekitar dan kesihatan, pencemaran udara diakui sebagai masalah utama untuk kesihatan awam dan masalah kesihatan alam sekitar utama di seluruh dunia.
“Pencemaran udara adalah penyebab utama penyakit dan kematian awal di dunia. Ia telah dikaitkan dengan sekurang-kurangnya lima juta kematian pramatang setiap tahun. Walaupun pencemaran udara memberi impak kepada semua orang, beban penyakit adalah tertinggi di kalangan golongan miskin, yang rentan, minoriti, dan yang terpinggir,” katanya apabila dihubungi. Moy diminta untuk mengulas kajian baru yang dikeluarkan pada 13 November oleh Institut Kesan Kesihatan (Health Effects Institute – HEI) yang berpusat di Boston, menemui bahawa pendedahan jangka panjang kepada pencemaran udara luar dikaitkan dengan kesan kesihatan Covid-19 yang merugikan.
Dalam kajian tersebut, penyelidik mengikuti 3.7 juta dewasa di Denmark semasa pandemik Covid-19 antara Mac 2020 dan April 2021, memberi tumpuan kepada lima pencemar udara luar: bahan zarah halus – dikenali sebagai PM2.5 (zarah berukuran 2.5 mikron atau lebih kecil), bahan zarah kasar – dikenali sebagai PM10 (zarah berukuran 10 mikron atau lebih kecil), karbon hitam, nitrogen dioksida, dan ozon. Satu mikron adalah sejuta meter, dan zarah PM10 atau lebih kecil boleh dihirup dan terperangkap di dalam paru-paru, di mana ia boleh menyebabkan kesan kesihatan yang merugikan. Penemuan mereka menunjukkan risiko meningkatnya kejadian, hospitalisasi, dan kematian Covid-19 yang dikaitkan dengan pendedahan jangka panjang kepada PM2.5, PM10, karbon hitam, dan nitrogen dioksida.
Risiko peningkatan kejadian dan hospitalisasi Covid-19 adalah yang tertinggi dengan pendedahan kepada nitrogen dioksida, yang kebanyakannya dihasilkan daripada pembakaran bahan api fosil, terutama dalam kenderaan bermotor. Namun, risiko kematian akibat Covid-19 adalah yang tertinggi dengan pendedahan kepada bahan zarah halus, di mana sumber utamanya termasuk aktiviti industri dan pertanian, kebakaran hutan, dan pembakaran bahan bakar. Secara keseluruhan, golongan dewasa tua dan populasi ekonomi rendah mempunyai risiko terbesar untuk terkena Covid-19, menurut kajian tersebut.
Moy berkata bahawa pencemaran udara memberi kesan kepada manusia sepanjang hayat mereka, menyebabkan pelbagai penyakit akut dan kronik dari kanak-kanak hingga ke tua. Hampir semua organ, sistem, dan proses dalam tubuh manusia boleh terjejas – termasuk paru-paru, jantung, otak, sistem vaskular, metabolisme, dan reproduksi, katanya.
“Memajukan persekitaran yang kondusif untuk kesihatan pasti akan meningkatkan kesihatan dan kesejahteraan manusia. “Walau bagaimanapun, ini memerlukan pelbagai pihak berkepentingan untuk bekerja ke arah matlamat ini. Pembakaran bahan api fosil dan biojisim adalah sumber pencemaran udara yang paling penting,” kata Moy, yang menambah pencemaran udara boleh dikawal secara berkesan melalui kombinasi dasar, undang-undang, regulasi, standard, dan penguatkuasaan bersama-sama dengan pelaksanaan teknologi baru dan peningkatan kesedaran sosial.
“Sebagai contoh, sepatutnya terdapat aktiviti pendidikan kesihatan dan kesedaran yang dijalankan di kalangan masyarakat dan sekolah. Selain dewasa, diharapkan bahawa kanak-kanak juga boleh menjadi agen perubahan bagi ahli keluarga mereka. Sementara itu, syarikat-syarikat sepatutnya diberikan pendidikan, galakan, dan insentif jika mereka melaksanakan langkah-langkah mesra alam,” katanya.
Moy menambah bahawa sebagai langkah keselamatan, orang awam boleh memantau indeks pencemaran udara di komuniti mereka dan mengelakkan aktiviti luar jika mungkin apabila indeks itu tinggi. Profesor Madya Dr. Mohd Hasni Jaafar dari Jabatan Perubatan Kesihatan Awam, Fakulti Perubatan, Universiti Kebangsaan Malaysia merujuk kepada dapatan WHO yang mendapati bahawa 80% beban penyakit disebabkan oleh persekitaran yang buruk. Ini termasuk kualiti udara yang buruk, makanan yang tidak bersih, air minum yang tidak selamat, sanitasi yang buruk, dan kebersihan rumah yang tidak terjaga, katanya.
“Semasa tahun-tahun awal pandemik Covid-19, difikirkan bahawa virus tersebar melalui titisan udara atau aerosol semasa bercakap, batuk, dan bersin. Tetapi dari banyak kajian, termasuk satu penyelidikan di Hospital Canselor Tuanku Muhriz (HCTM), virus didapati juga tersebar melalui bahan zarah halus dan mempunyai kemampuan untuk menyerang hingga ke alveoli. Zarah-zarah terbentuk di dalam dan di luar, sama ada secara semulajadi atau buatan manusia. Secara keseluruhan, manusia memiliki impak yang signifikan terhadap kualiti alam sekitar,” katanya, menambah tindakan proaktif sepatutnya telah diambil sejak lama untuk memastikan persekitaran yang sihat, bukan hanya untuk generasi semasa tetapi juga untuk generasi seterusnya.
Dr. Mohd Hasni juga mengatakan bahawa Covid-19 adalah penyakit udara yang telah terbukti mampu melekat pada permukaan bahan zarah halus hingga seminggu. “Pendedahan jangka panjang kepada pencemaran udara, terutamanya kepada PM10 atau PM2.5, mungkin mempunyai gangguan pada mekanisme pertahanan pernafasan semulajadi seperti silia badan biliar yang menghasilkan lendir untuk menangkap bahan zarah dan mikro Produksi lendir yang kurang baik akan meningkatkan risiko jangkitan dan komplikasi bakteria sekunder. Pencemaran udara juga merosakkan sel pertahanan yang disebut makrofaj di alveoli, yang penting untuk menelan dan membunuh benda asing – termasuk virus Covid-19,” katanya.
Beliau menambah bahawa kualiti udara yang buruk disumbangkan oleh banyak sumber, termasuk pembakaran terbuka, merokok, vaping, pendedahan kepada asap pekerjaan, habuk, dan emisi kenderaan.
“Mengatakan tidak kepada merokok dan vaping sebenarnya satu langkah cemerlang dalam mencegah Covid-19,” kata Dr. Mohd Hasni, yang menambah pembakaran terbuka – terutamanya dalam pertanian – perlu dihentikan, dan semua industri termasuk perusahaan kecil dan sederhana (PKS) sepatutnya mengikuti peraturan udara bersih untuk mengurangkan pencemaran udara, manakala penggunaan kenderaan elektrik juga sepatutnya dipromosikan.
Dr. Mohd Hasni menambah bahawa sebagai 20% bahagian lain beban penyakit bergantung pada makeup genetik, pemakanan, dan sistem imun seseorang, seperti memiliki diet seimbang sebagai salah satu senjata untuk melindungi diri daripada jangkitan.
“Kementerian Kesihatan mempromosikan diet sihat hampir setiap hari. Bagi mereka yang tidak dapat mentoleransi certain makanan, suplemen disyorkan. Berhenti merokok, vaping, atau mengambil alkohol Berfikiran positif dan gembira untuk menekan semua enzim stres seperti kortisol dan adrenalin yang biasanya boleh mengganggu sistem imun kita jika mereka hadir pada tahap yang terlalu tinggi atau tidak pada waktu yang betul. Dan pakailah topeng apabila anda keluar, terutamanya pada masa jerebu ini,” tambahnya.
#PrezCom