Kuala Lumpur, 19 November 2023, 19:18 – PADA 16hb November 2023, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia (SUHAKAM) mengeluarkan kenyataan akhbar yang memuji komitmen Kerajaan Malaysia terhadap keadilan restoratif dalam konteks hukuman mati. Kenyataan ini bertajuk “Hukuman Mati – SUHAKAM Puji Komitmen Kerajaan Terhadap Keadilan Restoratif, juga gesa Pembaharuan untuk Keadilan Prosedur.” Dalam kenyataan tersebut, SUHAKAM menggesa kerajaan untuk menilai semula prosedur dan tempoh masa untuk memfailkan kertas kausa, memberikan masa yang mencukupi untuk peguam dan pemohon menyediakan kes mereka.
Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, Jabatan Perdana Menteri (BHEUU, JPM) telah memainkan peranan penting dalam menyelaraskan pelaksanaan proses semakan hukuman mati dan pemenjaraan sepanjang hayat bagi 1,020 kes banduan di penjara Malaysia. Proses ini dilaksanakan di bawah Akta Semakan Hukuman Mati dan Pemenjaraan Sepanjang Hayat (Bidang Kuasa Sementara Mahkamah Persekutuan) 2023 [Akta 847]. Keterlibatan Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia, Jabatan Penjara Malaysia, Kementerian Kesihatan Malaysia, Yayasan Bantuan Guaman Kebangsaan, Majlis Peguam Malaysia, Sabah Law Society, dan Advocates Association of Sarawak turut memberikan kesan positif terhadap proses ini.
Penting untuk ditekankan bahawa BHEUU, JPM telah memastikan pemfailan kertas kausa berserta laporan perubatan untuk kesemua 1,020 kes tersebut akan dilakukan sebelum tamatnya tempoh 90 hari bagi pemfailan permohonan semakan di bawah Akta 847, iaitu pada 11hb Disember 2023. Namun, perlu diingat bahawa tempoh 90 hari ini adalah untuk pemfailan permohonan semakan sahaja dan bukan untuk mendengar dan memutuskan permohonan semakan oleh Mahkamah Persekutuan.
Pada tarikh tersebut, kesemua 1,020 permohonan semakan di bawah Akta 847 telah difailkan oleh Jabatan Penjara Malaysia. Penyelarasan pemfailan ini telah dilaksanakan untuk memastikan kelancaran proses semakan, dan carta alir proses ini telah disebarkan melalui laman web dan media sosial BHEUU, JPM bagi memberi panduan kepada orang ramai.
Di peringkat Pengurusan Kes di Mahkamah Persekutuan, peguam-peguam yang mewakili banduan-banduan bagi proses semakan ini akan diberikan dokumen-dokumen asas perbicaraan sebelumnya, seperti kertas pertuduhan, perintah-perintah mahkamah, dan alasan-alasan penghakiman daripada perbicaraan dan rayuan banduan-banduan tersebut.
Bagi memastikan keadilan, mahkamah memperkenankan perlanjutan masa jika diperlukan untuk pemfailan dokumen sokongan tambahan atau persediaan kes. Keputusan terhadap perlanjutan masa adalah tertakluk kepada budi bicara mahkamah, mengikut amalan biasa dalam proses mahkamah. Perlu ditekankan bahawa pemfailan dokumen sokongan tambahan ini tidak terhad kepada tempoh 90 hari yang telah ditetapkan di bawah Akta 847.
Sehingga 16hb November 2023, Mahkamah Persekutuan telah mendengar dan memutuskan 23 permohonan semakan di bawah Akta 847, merangkumi 15 permohonan semakan hukuman mati dan 8 permohonan semakan hukuman pemenjaraan sepanjang hayat. Ini menunjukkan langkah positif dalam mewujudkan sistem keadilan yang lebih telus dan adil dalam sistem perundangan Malaysia.
#PrezCom